Να ξεκινήσω αλεσμένα ή κομμάτια; Δείτε τι είναι το Baby Led Weaning, ποια τα πλεονεκτήματα και οι κίνδυνοι και τι λένε οι σύγχρονες παιδιατρικές οδηγίες.
Από τις πιο συχνές ερωτήσεις που κάνουν οι γονείς όταν πλησιάζει ο 6ος μήνας είναι μία:
«Να ξεκινήσω κρέμες και αλεσμένα ή να δώσω κανονικό φαγητό;»
Τα τελευταία χρόνια ακούγεται όλο και περισσότερο το Baby Led Weaning (BLW), δηλαδή η εισαγωγή στερεών τροφών με κομμάτια που πιάνει το ίδιο το μωρό. Πολλοί γονείς ενθουσιάζονται, άλλοι φοβούνται — κυρίως τον πνιγμό.
Ας δούμε όμως τι λένε πραγματικά οι έρευνες και οι παιδιατρικές οδηγίες.
Τι είναι το Baby Led Weaning
Το Baby Led Weaning σημαίνει ότι το μωρό δεν ταΐζεται με κουτάλι από τον γονιό αλλά τρώει μόνο του από την αρχή, πιάνοντας με τα χέρια μαλακά κομμάτια φαγητού.
Δεν πρόκειται για «δίαιτα» ούτε για απουσία γάλακτος.
Μέχρι τον πρώτο χρόνο ζωής, κύρια τροφή παραμένει το μητρικό γάλα ή το βρεφικό γάλα. Οι στερεές τροφές λειτουργούν συμπληρωματικά.
Στην πράξη το μωρό κάθεται στο καρεκλάκι και τρώει τροφές όπως:
μαλακή πατάτα
καρότο βρασμένο
μπανάνα
αβοκάντο
κοτόπουλο πολύ μαλακό
μακαρόνια καλά βρασμένα
Όχι πολτοποιημένα.
Τι είναι η μέθοδος με αλεσμένα
Είναι η παραδοσιακή μέθοδος: ο γονιός ταΐζει με κουτάλι πολτοποιημένες τροφές (κρέμες, φρουτόκρεμες, λαχανικά, κρέας).
Το μωρό:
δεν ελέγχει την ποσότητα
δεν πιάνει τροφή
και μαθαίνει πρώτα να καταπίνει πριν να μασά.
Πότε επιτρέπεται να ξεκινήσει η στερεά τροφή
Οι σύγχρονες οδηγίες (Ευρώπη και ΠΟΥ) είναι σαφείς:
Η εισαγωγή στερεών τροφών γίνεται περίπου στον 6ο μήνα, όταν το μωρό:
κάθεται με υποστήριξη
κρατά το κεφάλι σταθερό
φέρνει αντικείμενα στο στόμα
χάνει το αντανακλαστικό εξώθησης της γλώσσας
Αυτό ισχύει και για τις δύο μεθόδους.
Ο μεγάλος φόβος: πνιγμός
Είναι η βασική ανησυχία των γονιών.
Οι μελέτες όμως δείχνουν κάτι που εκπλήσσει:
Δεν υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος πνιγμού με το Baby Led Weaning όταν γίνεται σωστά.
Ο λόγος είναι ότι τα μωρά διαθέτουν έντονο αντανακλαστικό πνιγμονής (gag reflex) πολύ πιο μπροστά στο στόμα απ’ ό,τι οι ενήλικες. Αυτό τα προστατεύει.
Αυτό που οι γονείς βλέπουν συχνά δεν είναι πνιγμός αλλά «αντανακλαστικό εμετού». Το μωρό βήχει, κοκκινίζει και βγάζει το φαγητό μόνο του. Είναι μηχανισμός προστασίας.
Πραγματικός πνιγμός είναι σιωπηλός — και είναι σπάνιος και στις δύο μεθόδους.
Οι βασικοί κίνδυνοι δεν σχετίζονται με τη μέθοδο αλλά με συγκεκριμένες τροφές, όπως:
ξηροί καρποί ολόκληροι
ωμό καρότο
σταφύλι ολόκληρο
λουκάνικο σε ροδέλες
ποπ κορν
Τι δείχνουν οι έρευνες
Αυτορρύθμιση όρεξης
Μωρά που τρώνε μόνα τους τείνουν να σταματούν όταν χορτάσουν. Μελλοντικά παρουσιάζουν μικρότερη πιθανότητα υπερφαγίας.
Μικρότερη επιλεκτικότητα τροφών
Έχουν μεγαλύτερη αποδοχή σε υφές και γεύσεις αργότερα.
Καλύτερη ανάπτυξη στοματοκινητικών δεξιοτήτων
Μαθαίνουν νωρίτερα να μασούν και να χειρίζονται τροφή στο στόμα.
Δεν υπάρχει διαφορά στο βάρος
Οι περισσότερες μελέτες δεν δείχνουν σημαντικές διαφορές στην ανάπτυξη μεταξύ των δύο μεθόδων όταν η διατροφή είναι ισορροπημένη.
Το μόνο πραγματικό μειονέκτημα του BLW
Η πρόσληψη σιδήρου.
Στους 6 μήνες τα αποθέματα σιδήρου του μωρού μειώνονται. Τα αλεσμένα συνήθως περιλαμβάνουν εμπλουτισμένες κρέμες. Στο BLW οι γονείς πρέπει συνειδητά να δίνουν τροφές πλούσιες σε σίδηρο, όπως:
κόκκινο κρέας πολύ μαλακό
φακές
αυγό
κοτόπουλο
ταχίνι (σε μικρή ποσότητα)
Ποια μέθοδος είναι τελικά καλύτερη
Οι παιδιατρικοί οργανισμοί δεν συστήνουν αποκλειστικά καμία από τις δύο.
Αυτό που προτείνεται πλέον είναι μια «μικτή προσέγγιση».
Δηλαδή:
το μωρό πιάνει μόνο του τροφές
αλλά μπορεί να φάει και κάποιες τροφές με κουτάλι
Στην πράξη αυτό αποδεικνύεται και το πιο λειτουργικό για τις περισσότερες οικογένειες.
Τι πρέπει να θυμάται ο γονιός
Το ζητούμενο δεν είναι αν θα επιλέξετε BLW ή αλεσμένα.
Το ζητούμενο είναι το μωρό να αποκτήσει θετική σχέση με το φαγητό.
Η πίεση, η αναγκαστική ποσότητα και το «φάε άλλη μία κουταλιά» σχετίζονται πολύ περισσότερο με μελλοντική επιλεκτική διατροφή από το αν η τροφή ήταν πολτοποιημένη ή σε κομμάτια.
Πηγές
World Health Organization – Complementary Feeding Guidelines
European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition (ESPGHAN)
NHS UK – Introducing solid foods
Raising Children Network (Australian Government Parenting Resource)
