Γιατί το παιδί θέλει διαρκώς να σας δείχνει όσα φτιάχνει; Τι ακριβώς σημαίνει αυτή του η ανάγκη;
«Μαμά, κοίτα!», «Μπαμπά, δες τι έφτιαξα!». Μια ζωγραφιά, ένας πύργος από τουβλάκια, μια αυτοσχέδια κατασκευή ή ακόμη και μια μουτζούρα πάνω σε ένα χαρτί μπορεί να σημαίνει για το παιδί κάτι πολύ σημαντικό. Τόσο σημαντικό, που θέλει οπωσδήποτε να το δείτε. Για τους γονείς, αυτή η ανάγκη μπορεί μερικές φορές να μοιάζει επαναλαμβανόμενη ή κουραστική, ειδικά μέσα σε μια απαιτητική μέρα. Για το παιδί, όμως, δεν είναι απλώς αναζήτηση επαίνου. Είναι ένας τρόπος να μοιραστεί κάτι δικό του, να νιώσει ότι το βλέπουν και να χτίσει σταδιακά την εικόνα που έχει για τον εαυτό του.
Δεν ζητά μόνο επιβράβευση – ζητά σύνδεση
Όταν ένα παιδί μάς δείχνει κάτι που έφτιαξε, δεν ζητά απαραίτητα να του πούμε ότι είναι «τέλειο». Συχνά ζητά κάτι πιο ουσιαστικό: την προσοχή μας. Η δημιουργία του είναι ένας τρόπος επικοινωνίας. Μέσα από αυτή μας λέει: «Αυτό σκέφτηκα», «αυτό κατάφερα», «αυτό είναι δικό μου». Θέλει να μοιραστεί μαζί μας τον ενθουσιασμό του και να δει την αντίδρασή μας.
Οι ειδικοί στην αναπτυξιακή ψυχολογία εξηγούν ότι η εικόνα που διαμορφώνουν τα παιδιά για τον εαυτό τους επηρεάζεται σημαντικά από τις σχέσεις τους, τα σχόλια που λαμβάνουν και τον τρόπο με τον οποίο οι σημαντικοί στη ζωή του ενήλικες ανταποκρίνονται στις προσπάθειές τους.
«Κοίτα τι έφτιαξα»: Ένα μικρό βήμα αυτοπεποίθησης
Κάθε φορά που το παιδί ολοκληρώνει κάτι, όσο απλό κι αν φαίνεται, βιώνει ένα μικρό αίσθημα επιτυχίας. Αυτή η εμπειρία είναι σημαντική, γιατί συνδέεται με την αυτο-αποτελεσματικότητα, δηλαδή την πίστη του παιδιού ότι μπορεί να προσπαθήσει, να δημιουργήσει και να τα καταφέρει.
Δεν χρειάζεται το αποτέλεσμα να είναι εντυπωσιακό. Για ένα παιδί, η προσπάθεια έχει μεγαλύτερη σημασία από την τελειότητα. Ένας στραβός πύργος, μια ζωγραφιά χωρίς «σωστά» χρώματα ή ένα παζλ που ολοκληρώθηκε με λίγη βοήθεια μπορούν να γίνουν αφορμή για να νιώσει ικανό.
Έρευνες για την αυτο-αποτελεσματικότητα δείχνουν ότι όταν τα παιδιά πιστεύουν στις δυνατότητές τους, είναι πιο πιθανό να επιμένουν στις δυσκολίες και να δοκιμάζουν νέες προκλήσεις.
Προσοχή: Δεν χρειάζεται πάντα να λέμε «μπράβο»
Το αυθόρμητο «μπράβο!» είναι φυσικό και συχνά τρυφερό. Όταν όμως γίνεται η μοναδική απάντηση, μπορεί να χάσει την αξία του. Το παιδί δεν χρειάζεται μόνο αξιολόγηση. Χρειάζεται και ενδιαφέρον. Αντί να πούμε απλώς «τέλειο», μπορούμε να παρατηρήσουμε κάτι συγκεκριμένο:
- «Βλέπω ότι χρησιμοποίησες πολλά χρώματα».
- «Έβαλες πολύ ψηλά τον πύργο σου».
- «Πώς το σκέφτηκες αυτό;»
- «Ποιο κομμάτι σου άρεσε περισσότερο όταν το έφτιαχνες;»
Έτσι, η προσοχή μεταφέρεται από το αν το αποτέλεσμα είναι «καλό» ή «κακό» στη διαδικασία της δημιουργίας. Το παιδί μαθαίνει ότι η προσπάθεια, η φαντασία και η επιμονή έχουν αξία.
Η δημιουργία είναι και τρόπος έκφρασης
Τα παιδιά συχνά εκφράζουν μέσα από το παιχνίδι και τη δημιουργία πράγματα που δεν μπορούν ακόμη να πουν με λέξεις. Μια ζωγραφιά μπορεί να δείχνει κάτι που τα εντυπωσίασε. Μια κατασκευή μπορεί να κρύβει μια ιστορία. Ένα αυτοσχέδιο παιχνίδι μπορεί να είναι ο τρόπος τους να επεξεργαστούν όσα ζουν. Γι’ αυτό αξίζει να μη βλέπουμε τις παιδικές δημιουργίες μόνο ως «χειροτεχνίες». Είναι μικρά παράθυρα στον τρόπο που το παιδί σκέφτεται, παρατηρεί και καταλαβαίνει τον κόσμο.
Όταν ζητά συνεχώς να το κοιτάμε
Υπάρχουν περίοδοι που το παιδί μπορεί να ζητά διαρκώς επιβεβαίωση. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι γίνεται απαιτητικό. Μπορεί να περνά μια φάση έντονης ανάπτυξης, να δοκιμάζει νέες δεξιότητες ή να χρειάζεται περισσότερη συναισθηματική ασφάλεια.
Η ανάγκη «κοίτα με» συχνά σημαίνει «είμαι εδώ, θέλω να με δεις». Και για ένα παιδί, το να νιώθει ότι οι γονείς το βλέπουν πραγματικά είναι βασικό κομμάτι της συναισθηματικής του ανάπτυξης.
Πώς να ανταποκριθούμε χωρίς να ενισχύουμε την ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση
Δεν χρειάζεται να σταματάμε τα πάντα κάθε φορά. Χρειάζεται όμως να απαντάμε με τρόπο που να δείχνει στο παιδί ότι ό,τι κάνει, έχει σημασία.
Μπορούμε να πούμε:
- «Θέλω πολύ να το δω. Δώσε μου δύο λεπτά να τελειώσω αυτό και έρχομαι».
- «Το βλέπω! Θες να μου πεις πώς το έφτιαξες;»
- «Φαίνεται ότι προσπάθησες πολύ».
- «Πώς νιώθεις που το ολοκλήρωσες;»
Έτσι, το παιδί δεν μαθαίνει μόνο να παίρνει προσοχή. Μαθαίνει και να αναγνωρίζει το ίδιο την αξία της προσπάθειάς του.
Πηγή:imommy.gr
