Πριν ακόμη πει την πρώτη του λέξη, το μωρό σας επικοινωνεί, δημιουργεί δεσμούς και μαθαίνει να καταλαβαίνει τον κόσμο.
Όταν μιλάμε για την ανάπτυξη ενός μωρού, το μυαλό μας πηγαίνει συνήθως στα πρώτα βήματα, στις λέξεις και στις καινούργιες δεξιότητες. Υπάρχει όμως ένα εξίσου σημαντικό κομμάτι που ξεκινά από τις πρώτες ημέρες της ζωής του: η κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη. Πρόκειται για τη σταδιακή ικανότητα του παιδιού να βιώνει και να εκφράζει συναισθήματα, να τα διαχειρίζεται και να δημιουργεί θετικές σχέσεις με τους ανθρώπους γύρω του. Δεν χρειάζεται να κάνετε κάτι περίπλοκο. Οι πιο σημαντικές «ασκήσεις» κρύβονται στις απλές στιγμές της καθημερινότητας.
1. Μιλήστε του, ακόμη κι αν δεν μπορεί να σας απαντήσει
Το μωρό μπορεί να μην καταλαβαίνει ακόμη τις λέξεις σας, όμως ακούει τη φωνή σας, παρατηρεί το πρόσωπό σας και ανταποκρίνεται στον τρόπο με τον οποίο του μιλάτε. Μιλήστε του την ώρα που το ταΐζετε, αλλάζετε την πάνα ή το ετοιμάζετε για ύπνο. Τραγουδήστε του και διαβάστε μαζί ένα βιβλιαράκι. Αυτές οι μικρές αλληλεπιδράσεις δημιουργούν σύνδεση και εμπιστοσύνη.
2. Χαμογελάστε και… παίξτε με τις εκφράσεις σας
Γύρω στους πρώτους μήνες, πολλά μωρά αρχίζουν να ανταποκρίνονται περισσότερο στις εκφράσεις του προσώπου σας. Κάντε μια αστεία γκριμάτσα, σηκώστε τα φρύδια σας, χαμογελάστε και περιμένετε. Ίσως σύντομα δείτε το μωρό να προσπαθεί να σας μιμηθεί. Μέσα από αυτό το απλό παιχνίδι μαθαίνει ότι οι άνθρωποι επικοινωνούν όχι μόνο με λόγια αλλά και με εκφράσεις και συναισθήματα.
3. Η αγκαλιά είναι κάτι περισσότερο από τρυφερότητα
Οι αγκαλιές, τα χάδια και η ανταπόκριση στο κλάμα ή στις ανάγκες του μωρού του προσφέρουν ένα αίσθημα ασφάλειας. Όταν πεινάει, κουράζεται ή χρειάζεται επαφή, προσπαθήστε να παρατηρείτε τα σημάδια που σας δίνει. Δεν χρειάζεται όμως να είστε τέλειοι. Κανένας γονιός δεν καταλαβαίνει πάντα σωστά τι θέλει το μωρό του. Η σχέση χτίζεται σταδιακά, μέσα από πολλές μικρές στιγμές σύνδεσης και επανασύνδεσης. Δεν είναι όλα τα μωρά ίδια. Παρατηρήστε το δικό σας μωρό. Τι το ηρεμεί; Τι το ενθουσιάζει; Πότε χρειάζεται διάλειμμα;
4. Παίξτε «κρυφτό»
Το κλασικό παιχνίδι όπου κρύβετε το πρόσωπό σας και ξαναεμφανίζεστε δεν είναι απλώς διασκεδαστικό. Βοηθά το μωρό να κατανοήσει σταδιακά ότι ένα πρόσωπο ή ένα αντικείμενο εξακολουθεί να υπάρχει ακόμη κι όταν δεν το βλέπει. Παράλληλα, δημιουργεί ευκαιρίες για επαφή, χαμόγελο και αλληλεπίδραση.
5. Απαντήστε στους ήχους του
Όταν το μωρό σας κάνει «αγκού», μουρμουρίζει ή βγάζει διάφορους ήχους, απαντήστε του σαν να κάνετε μια μικρή συζήτηση. Κάντε παύση και αφήστε το να «μιλήσει». Έπειτα απαντήστε ξανά. Έτσι μαθαίνει σταδιακά την εναλλαγή στη συζήτηση, πολύ πριν πει τις πρώτες του λέξεις.
6. Βγείτε έξω και γνωρίστε τον κόσμο
Μια βόλτα στη γειτονιά μπορεί να γίνει μια μικρή περιπέτεια για ένα μωρό. Δείξτε του τα δέντρα, τα λουλούδια, τα ζώα, τον ουρανό και τους ανθρώπους που συναντάτε. Με τον χρόνο, αρχίζει να αναγνωρίζει πρόσωπα, ήχους και αντικείμενα του περιβάλλοντός του.
Όταν το μωρό φοβάται τους ξένους;
Γύρω στους 9 μήνες μπορεί να εμφανιστεί το λεγόμενο άγχος απέναντι σε άγνωστα πρόσωπα. Το μωρό μπορεί ξαφνικά να κλάψει ή να κολλήσει πάνω σας όταν κάποιος άγνωστος το πλησιάσει. Δεν σημαίνει ότι «έγινε αντικοινωνικό». Είναι ένα φυσιολογικό στάδιο για πολλά παιδιά. Μπορείτε να το βοηθήσετε με μικρά παιχνίδια αποχωρισμού. Πείτε «η μαμά πάει λίγο έξω», απομακρυνθείτε για λίγα δευτερόλεπτα και επιστρέψτε λέγοντας «η μαμά γύρισε!».
