Όταν το μωρό χαμογελά και η μαμά του ανταποδίδει το χαμόγελο, δεν μοιράζονται απλώς μια τρυφερή στιγμή. Νέα έρευνα συνδέει αυτές τις θετικές αλληλεπιδράσεις με φυσιολογικές αλλαγές που σχετίζονται με την αναπτυσσόμενη ικανότητα του βρέφους να ρυθμίζει τα συναισθήματά του.
Ένα βλέμμα, ένα χαμόγελο και ύστερα ένα δεύτερο χαμόγελο ως απάντηση. Οι μικρές αυτές «συνομιλίες» αρχίζουν πολύ πριν ένα μωρό μπορέσει να μιλήσει και αποτελούν μέρος της σχέσης που δημιουργείται καθημερινά με τον φροντιστή του.
Πρόσφατα, νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Philosophical Transactions of the Royal Society B υποδεικνύει ότι η σημασία τους μπορεί να φτάνει μέχρι τη φυσιολογία του βρέφους.
Χαμόγελο μωρού: Τι έδειξε η μελέτη
Οι ερευνητές μελέτησαν σχεδόν 1.000 βρέφη ηλικίας 4 μηνών, καταγράφοντας τη λειτουργία της καρδιάς τους κατά τη διάρκεια θετικών αλληλεπιδράσεων με τις μητέρες τους.
Επικεντρώθηκαν ιδιαίτερα σε στιγμές αμοιβαίας θετικής εμπλοκής – όταν δηλαδή μητέρα και μωρό χαμογελούσαν ή γελούσαν μαζί.
Αυτές οι στιγμές συνδέθηκαν με αυξήσεις στη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού των βρεφών. Η μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού –γνωστή ως HRV– αντανακλά τις μικρές μεταβολές στον χρόνο μεταξύ των καρδιακών παλμών και χρησιμοποιείται στην έρευνα ως δείκτης της λειτουργίας του αυτόνομου νευρικού συστήματος και της ρύθμισης.
Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο ήταν ότι η συσχέτιση εμφανίστηκε ειδικά στις στιγμές αμοιβαίας θετικής αλληλεπίδρασης και όχι απλώς όταν η μητέρα ή το μωρό εξέφραζαν θετικό συναίσθημα μεμονωμένα.
Τα συναισθήματα μαθαίνονται μέσα από τη σχέση
Στους πρώτους μήνες της ζωής, ένα βρέφος δεν διαθέτει ακόμη τις ικανότητες αυτορρύθμισης ενός μεγαλύτερου παιδιού. Ο γονιός λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό ως «συνρυθμιστής»: ανταποκρίνεται στα σήματά του και το βοηθά σταδιακά να διαχειρίζεται διέγερση και δυσφορία.
Η νέα μελέτη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι σε αυτή την εικόνα, υποδεικνύοντας ότι η θετική ανταπόκριση μεταξύ μητέρας και μωρού σχετίζεται με φυσιολογικές διεργασίες που έχουν σημασία για την αναπτυσσόμενη συναισθηματική ρύθμιση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να χαμογελάμε διαρκώς στο μωρό ούτε ότι κάθε αλληλεπίδραση πρέπει να είναι χαρούμενη. Η μελέτη είναι συσχετιστική και δεν αποδεικνύει ότι τα κοινά χαμόγελα προκαλούν από μόνα τους καλύτερη συναισθηματική ανάπτυξη.
Μας θυμίζει, όμως, κάτι όμορφο: η σχέση χτίζεται μέσα από πολλές μικρές ανταλλαγές – ένα βλέμμα, μια φωνή, ένα χαμόγελο και την ανταπόκριση που ακολουθεί.
Γιατί έχει σημασία η ρύθμιση από τόσο νωρίς;
Η ικανότητα του οργανισμού να προσαρμόζεται σε διαφορετικές καταστάσεις αναπτύσσεται σταδιακά ήδη από τη βρεφική ηλικία. Το αυτόνομο νευρικό σύστημα συμμετέχει σε αυτή τη διαδικασία, ρυθμίζοντας λειτουργίες που δεν ελέγχουμε συνειδητά, όπως ο καρδιακός ρυθμός και η αναπνοή. Η μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού που εξέτασαν οι ερευνητές αποτελεί έναν από τους τρόπους με τους οποίους οι επιστήμονες μελετούν αυτή την αναπτυσσόμενη ικανότητα προσαρμογής.
Καθώς το παιδί μεγαλώνει, η συναισθηματική ρύθμιση γίνεται ολοένα πιο σύνθετη. Σταδιακά μαθαίνει να περιμένει, να στρέφει αλλού την προσοχή του, να αναζητά παρηγοριά και αργότερα να χρησιμοποιεί τη γλώσσα για να εκφράσει όσα αισθάνεται. Πρόκειται για μια μακρά αναπτυξιακή διαδικασία και όχι για μια δεξιότητα που εμφανίζεται ξαφνικά σε κάποια ηλικία. Η νέα μελέτη έχει ενδιαφέρον επειδή μας επιτρέπει να κοιτάξουμε πολύ νωρίς σε αυτή την κατεύθυνση – ήδη από τους τέσσερις μήνες ζωής.
Πηγή:imommy.gr
