Η εγκυμοσύνη δεν αλλάζει μόνο το σώμα. Συνοδεύεται και από σημαντικές αλλαγές στον εγκέφαλο της μητέρας. Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι αυτές οι αλλαγές δεν είναι ακριβώς ίδιες κάθε φορά: στη δεύτερη, ο εγκέφαλος φαίνεται να προσαρμόζεται με διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι στην πρώτη.
Κάθε εγκυμοσύνη είναι διαφορετική – ακόμη και για την ίδια γυναίκα. Τα συμπτώματα μπορεί να αλλάξουν, το σώμα να αντιδρά διαφορετικά και η εμπειρία να μοιάζει αρκετά διαφορετική από την πρώτη φορά. Όπως φαίνεται, κάτι αντίστοιχο μπορεί να συμβαίνει και στον εγκέφαλο.
Τα τελευταία χρόνια, η επιστήμη έχει δείξει ότι η εγκυμοσύνη αποτελεί μια περίοδο έντονης νευροπλαστικότητας. Οι μεγάλες ορμονικές μεταβολές που τη συνοδεύουν σχετίζονται με αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου, οι οποίες θεωρείται ότι αποτελούν μέρος της προσαρμογής στη μητρότητα.
Τι συμβαίνει όμως όταν μια γυναίκα μένει έγκυος για δεύτερη φορά;
Νέα έρευνα από το Amsterdam UMC, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, συνέκρινε τις εγκεφαλικές αλλαγές κατά την πρώτη και τη δεύτερη εγκυμοσύνη και διαπίστωσε ότι ο εγκέφαλος δεν ακολουθεί ακριβώς την ίδια πορεία.
Τι αλλάζει στη δεύτερη εγκυμοσύνη;
Οι ερευνητές παρακολούθησαν γυναίκες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη, χρησιμοποιώντας απεικονίσεις εγκεφάλου και άλλες μετρήσεις.
Στην πρώτη εγκυμοσύνη είχαν ήδη καταγραφεί σημαντικές αλλαγές στη φαιά ουσία και σε εγκεφαλικά δίκτυα που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με την κοινωνική αντίληψη και την επεξεργασία πληροφοριών που αφορούν τον εαυτό και τους άλλους.
Στη δεύτερη εγκυμοσύνη, όμως, το μοτίβο ήταν διαφορετικό.
Οι ερευνητές παρατήρησαν πιο έντονες αλλαγές σε περιοχές και δίκτυα που συνδέονται με την προσοχή και την επεξεργασία αισθητηριακών πληροφοριών. Αντίθετα, ορισμένες από τις αλλαγές που είχαν παρατηρηθεί έντονα κατά την πρώτη εγκυμοσύνη δεν επαναλήφθηκαν με τον ίδιο τρόπο.
Γιατί δεν αντιδρά ο εγκέφαλος το ίδιο;
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι ο εγκέφαλος έχει ήδη περάσει μία φορά από τη μεγάλη μετάβαση προς τη μητρότητα.
Η πρώτη εγκυμοσύνη αποτελεί μια πρωτόγνωρη βιολογική και ψυχολογική εμπειρία. Μέχρι τη δεύτερη, όμως, ο εγκέφαλος έχει ήδη υποστεί ορισμένες από αυτές τις προσαρμογές και η γυναίκα έχει ήδη αποκτήσει την εμπειρία της φροντίδας ενός παιδιού. Έτσι, η επόμενη εγκυμοσύνη μπορεί να απαιτεί διαφορετικού τύπου προσαρμογή.
Οι επιστήμονες διερευνούν κατά πόσο οι μεταβολές που σχετίζονται περισσότερο με την προσοχή και την αισθητηριακή επεξεργασία μπορεί να αντανακλούν τις διαφορετικές απαιτήσεις που αντιμετωπίζει μια γυναίκα η οποία προετοιμάζεται για ένα νέο μωρό ενώ είναι ήδη μητέρα.
Αυτό, ωστόσο, αποτελεί ερμηνεία των ευρημάτων και όχι απόδειξη ότι οι συγκεκριμένες εγκεφαλικές αλλαγές προκαλούνται από τις αυξημένες απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Η μητρότητα συνεχίζει να «διαμορφώνει» τον εγκέφαλο
Τα ευρήματα ενισχύουν μια εικόνα που έχει αρχίσει να αναδύεται όλο και πιο καθαρά μέσα από τη σύγχρονη έρευνα: η μετάβαση στη μητρότητα δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός που τελειώνει με τη γέννηση του πρώτου παιδιού.
Ο μητρικός εγκέφαλος παραμένει δυναμικός και προσαρμοστικός. Κάθε νέα εγκυμοσύνη αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό βιολογικό γεγονός και μπορεί να συνοδεύεται από νέες εγκεφαλικές προσαρμογές.
Παράλληλα, οι ερευνητές τονίζουν ότι οι αλλαγές που παρατηρούνται στον εγκέφαλο κατά την εγκυμοσύνη δεν πρέπει αυτομάτως να ερμηνεύονται ως απώλεια ή επιδείνωση των γνωστικών ικανοτήτων. Οι μεταβολές στη φαιά ουσία, για παράδειγμα, δεν σημαίνουν απλώς ότι ο εγκέφαλος «μικραίνει». Μπορεί να αντανακλούν αναδιοργάνωση και εξειδίκευση των νευρωνικών κυκλωμάτων.
Κάθε εγκυμοσύνη είναι μια νέα προσαρμογή
Η δεύτερη εγκυμοσύνη μπορεί να φαίνεται πιο γνώριμη: η γυναίκα ξέρει ήδη πώς είναι οι εξετάσεις, έχει ζήσει τις σωματικές αλλαγές και έχει περάσει από τον τοκετό και τη φροντίδα ενός νεογέννητου.
Για τον εγκέφαλο, όμως, δεν φαίνεται να αποτελεί απλώς μια επανάληψη της πρώτης.
Τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι η μητρότητα είναι μια διαδικασία συνεχούς προσαρμογής – και ότι ο εγκέφαλος μπορεί να ανταποκρίνεται διαφορετικά στις απαιτήσεις κάθε νέας εγκυμοσύνης.
Πηγή:imommy.gr
