Η ζεστή, συνεπής φροντίδα στους πρώτους μήνες της ζωής μπορεί να παίζει προστατευτικό ρόλο απέναντι σε ορισμένους παράγοντες που συνδέονται με μεταγενέστερα συμπτώματα ΔΕΠΥ, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Οι πρώτοι μήνες με το μωρό είναι γεμάτοι μικρές στιγμές που μπορεί να φαίνονται… ασήμαντες. Του χαμογελάμε όταν μας κοιτάζει, ανταποκρινόμαστε όταν κάνει έναν ήχο, το παρηγορούμε όταν αναστατώνεται, καθόμαστε μαζί του στο πάτωμα για παιχνίδι. Για το μωρό, όμως, αυτές οι καθημερινές αλληλεπιδράσεις αποτελούν μέρος του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο αναπτύσσεται ο εγκέφαλός του. Νέα έρευνα από το Oregon Health & Science University εξέτασε εάν η ποιότητα της πρώιμης σχέσης ανάμεσα στο παιδί και τον άνθρωπο που το φροντίζει μπορεί να επηρεάζει τη σύνδεση ανάμεσα σε έναν παράγοντα που εμφανίζεται ήδη κατά την εγκυμοσύνη –την αυξημένη φλεγμονή στον οργανισμό της μητέρας– και σε μεταγενέστερα συμπτώματα Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).
Από την εγκυμοσύνη μέχρι τα 3 χρόνια
Προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει την αυξημένη φλεγμονή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων ΔΕΠΥ στα παιδιά. Οι ερευνητές θέλησαν αυτή τη φορά να εξετάσουν και κάτι ακόμη: μπορούν οι πρώιμες εμπειρίες του παιδιού μετά τη γέννηση να διαφοροποιήσουν αυτή τη σχέση; Για να το διερευνήσουν, χρησιμοποίησαν δεδομένα από περισσότερα από 300 ζευγάρια μητέρας-παιδιού.
Κατά το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης μέτρησαν δείκτες φλεγμονής στο αίμα των μητέρων. Όταν τα μωρά έγιναν 6 μηνών, παρατήρησαν την αλληλεπίδρασή τους με τους φροντιστές τους, αξιολογώντας αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «ευαίσθητη φροντίδα». Πρόκειται ουσιαστικά για την ικανότητα του ενήλικα να παρατηρεί τα σήματα του μωρού, να αντιλαμβάνεται τις ανάγκες του και να ανταποκρίνεται σε αυτές με κατάλληλο τρόπο.
Τέλος, όταν τα παιδιά έφτασαν στους 36 μήνες, αξιολογήθηκαν συμπεριφορές και συμπτώματα που σχετίζονται με τη ΔΕΠΥ.
ΔΕΠΥ: Τι διαπίστωσαν οι ερευνητές
Η υψηλότερη φλεγμονή κατά την εγκυμοσύνη συνδεόταν με περισσότερα συμπτώματα ΔΕΠΥ στην προσχολική ηλικία μόνο όταν τα παιδιά είχαν βιώσει χαμηλότερα επίπεδα ευαίσθητης και ανταποκρινόμενης φροντίδας. Αντίθετα, η συγκεκριμένη σχέση δεν ήταν εμφανής στα παιδιά που είχαν δεχθεί υψηλότερα επίπεδα τέτοιας φροντίδας.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ποιότητα της πρώιμης σχέσης με τον φροντιστή μπορεί να λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στην επίδραση ορισμένων βιολογικών παραγόντων κινδύνου.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο τρόπος ανατροφής προκαλεί ή αποτρέπει τη ΔΕΠΥ. Η ΔΕΠΥ είναι μια σύνθετη νευροαναπτυξιακή διαταραχή, στην οποία εμπλέκονται πολλοί παράγοντες και η γενετική παίζει σημαντικό ρόλο.
Η έρευνα δείχνει κάτι διαφορετικό: ότι οι εμπειρίες μετά τη γέννηση μπορεί να αλληλεπιδρούν με παράγοντες που υπάρχουν ήδη από την περίοδο της εγκυμοσύνης.
Τι σημαίνει «ευαίσθητη φροντίδα» στην καθημερινότητα;
Δεν χρειάζονται περίπλοκες δραστηριότητες ούτε ένας «τέλειος» τρόπος ανατροφής. Η ανταποκρινόμενη φροντίδα μπορεί να βρίσκεται στις πιο απλές στιγμές: όταν παίζουμε μαζί με το παιδί, όταν του διαβάζουμε, όταν στρέφουμε την προσοχή μας προς εκείνο όταν προσπαθεί να επικοινωνήσει, όταν του μιλάμε με ήρεμο τόνο ή ανταποδίδουμε το χαμόγελό του.
Το σημαντικό δεν είναι να ανταποκρινόμαστε «σωστά» κάθε δευτερόλεπτο της ημέρας. Είναι να δημιουργείται σταδιακά μια σχέση μέσα στην οποία το παιδί αισθάνεται ότι τα σήματα και οι ανάγκες του γίνονται αντιληπτά.
Ο εγκέφαλος, άλλωστε, συνεχίζει να αναπτύσσεται και μετά τη γέννηση και οι πρώιμες εμπειρίες αποτελούν μέρος αυτής της διαδικασίας. Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον μήνυμα της μελέτης: ακόμη και όταν υπάρχουν παράγοντες που δεν μπορούμε να ελέγξουμε πλήρως, το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί εξακολουθεί να έχει σημασία.
Πηγή:imommy.gr
