Η αστάθεια του περιβάλλοντος μπορεί να επηρεάζει τα βρέφη, ως προς την προσοχή και τη συναισθηματική ρύθμιση, όπως έδειξε σειρά σχετικών ερευνών.
Τα βρέφη έχουν εγκεφάλους που βρίσκονται σε διαρκή εγρήγορση: παρατηρούν, ακούνε και μαθαίνουν, ακόμη και όταν το περιβάλλον γύρω τους είναι χαοτικό ή απρόβλεπτο.
Βρέφη και αντίδραση σε διαφορετικά περιβάλλοντα
Τρεις νέες αμερικανικές μελέτες δείχνουν ότι η αστάθεια στην καθημερινότητα μπορεί να συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο τα βρέφη κατευθύνουν την προσοχή τους, επεξεργάζονται πληροφορίες και ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν μια σημαντική διάκριση. Άλλο η οικονομική δυσκολία και άλλο η αστάθεια. Ένα οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να διαθέτει λιγότερους πόρους, αλλά να προσφέρει σταθερή καθημερινότητα, ενώ ένα άλλο μπορεί να έχει περισσότερους πόρους αλλά να χαρακτηρίζεται από απρόβλεπτες αλλαγές.
Τα βρέφη λειτουργούν σαν «μηχανές πρόβλεψης»
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα βρέφη παρακολουθούν συνεχώς τι συμβαίνει γύρω τους και χρησιμοποιούν τα μοτίβα που εντοπίζουν για να προβλέψουν τι θα ακολουθήσει. Όταν το περιβάλλον είναι προβλέψιμο, μπορούν να δημιουργούν προσδοκίες, οι οποίες αποτελούν τη βάση για πιο σύνθετες ικανότητες, όπως η προσοχή, η μάθηση και ο έλεγχος των συναισθημάτων.
Στην πρώτη μελέτη συμμετείχαν 160 βρέφη ηλικίας 3 έως 12 μηνών. Τα παιδιά από νοικοκυριά όπου η πρόσβαση σε τρόφιμα, υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και στέγαση παρουσίαζε απρόβλεπτες διακυμάνσεις, έτειναν να μετακινούν συχνότερα το βλέμμα τους κατά τη διάρκεια μιας δοκιμασίας οπτικής προσοχής.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η συμπεριφορά μπορεί να αποτελεί προσαρμογή σε ένα περιβάλλον, όπου οι πληροφορίες αλλάζουν συχνά και καμία πηγή δεν είναι σταθερά αξιόπιστη.
Η προβλεψιμότητα της φροντίδας «γράφει» στον εγκέφαλο
Η δεύτερη μελέτη επικεντρώθηκε στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ γονέων και βρεφών. Οι ερευνητές μελέτησαν 104 βρέφη ηλικίας μόλις τριών μηνών και κατέγραψαν τον τρόπο με τον οποίο οι γονείς εναλλάσσονταν μεταξύ ομιλίας, οπτικής επαφής και αγγίγματος.
Όταν αυτές οι αλληλεπιδράσεις ακολουθούσαν λιγότερο προβλέψιμα μοτίβα, τα βρέφη παρουσίαζαν μειωμένη δραστηριότητα σε περιοχές του μετωπιαίου εγκεφάλου που σχετίζονται με την προσοχή και την επεξεργασία πληροφοριών, καθώς και χαμηλότερη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού, δείκτη της ευελιξίας του νευρικού συστήματος.
Το μητρικό γάλα ως πιθανός προστατευτικός παράγοντας για τα βρέφη
Η τρίτη μελέτη εξέτασε 81 ζεύγη μαμάδων και βρεφών και εστίασε στην αλλοπρεγνανολόνη, ένα φυσικά παραγόμενο νευροστεροειδές που υπάρχει στο μητρικό γάλα. Τα ευρήματα έδειξαν ότι η ουσία φάνηκε να αποδυναμώνει τη σχέση ανάμεσα στο ψυχολογικό στρες και την κατάθλιψη της μητέρας μετά τον τοκετό και στην ικανότητα του βρέφους να ρυθμίζει τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά του. Οι ερευνητές, ωστόσο, τονίζουν ότι το εύρημα δεν πρέπει να μετατραπεί σε πίεση προς τις μητέρες για θηλασμό.
Βρέφη και σταθερότητα
Το συνολικό μήνυμα των μελετών είναι ότι η σταθερότητα της καθημερινότητας μπορεί να αποτελεί σημαντικό κομμάτι του αναπτυξιακού περιβάλλοντος ενός παιδιού. Σταθερή στέγαση, αξιόπιστη φροντίδα και επαρκής γονική άδεια δεν αποτελούν μόνο κοινωνικά ή οικονομικά ζητήματα, αλλά μπορούν να συμβάλλουν στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος μέσα στο οποίο το βρέφος αισθάνεται ότι μπορεί να προβλέψει τι θα συμβεί στη συνέχεια.
Παράλληλα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι μια συμπεριφορά που μοιάζει με «έλλειμμα» σε ένα πλαίσιο μπορεί στην πραγματικότητα να αποτελεί προσαρμοστική αντίδραση σε ένα διαφορετικό περιβάλλον. Η κατανόηση αυτής της διαφοράς μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την πρώιμη ανάπτυξη.
Πηγή:imommy.gr
