Όπως είναι γνωστό, το καλοκαίρι φέρνει περισσότερο ελεύθερο χρόνο για τα παιδιά, περισσότερες εξορμήσεις και ευκαιρίες για παιχνίδι. Παράλληλα, όμως, για πολλές οικογένειες σημαίνει και αυξημένη χρήση κινητών τηλεφώνων, tablet και άλλων ψηφιακών συσκευών. Χωρίς το σταθερό πρόγραμμα του σχολείου, οι ώρες μπροστά στις οθόνες μπορεί εύκολα να αυξηθούν.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο στόχος δεν είναι η πλήρης απομάκρυνση των παιδιών από την τεχνολογία, αλλά η δημιουργία μιας ισορροπημένης σχέσης μαζί της. Σύμφωνα, μάλιστα, με την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (American Academy of Pediatrics – AAP), οι γονείς καλούνται να λαμβάνουν υπόψη την ηλικία, τις ανάγκες και την προσωπικότητα του κάθε παιδιού, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στον χρόνο χρήσης, αλλά και στην ποιότητα του ψηφιακού περιεχομένου.
Οι οθόνες δεν πρέπει να αντικαθιστούν το παιχνίδι
Οι καλοκαιρινές ημέρες προσφέρουν πολλές ευκαιρίες για δραστηριότητες εκτός σπιτιού: κολύμπι, ποδήλατο, παιχνίδι με φίλους, δημιουργικές κατασκευές και οικογενειακές βόλτες. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η σωματική δραστηριότητα και το ενεργό παιχνίδι είναι σημαντικά στοιχεία για την υγιή ανάπτυξη των παιδιών.
Η τεχνολογία μπορεί να έχει θέση στην καθημερινότητα, αρκεί να λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι ως αντικατάσταση της κίνησης, της κοινωνικής επαφής και της δημιουργικότητας.
Καθορίστε οικογενειακούς κανόνες για τις οθόνες
Ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους είναι η δημιουργία ξεκάθαρων κανόνων πριν αρχίσουν οι διακοπές. Η AAP προτείνει στις οικογένειες τη δημιουργία ενός «Οικογενειακού Πλάνου Χρήσης Μέσων» (Family Media Plan), όπου γονείς και παιδιά συμφωνούν για το πότε, πού και πώς θα χρησιμοποιούνται οι ψηφιακές συσκευές.
Ένα τέτοιο πλάνο μπορεί να περιλαμβάνει συγκεκριμένες ώρες χρήσης, απαγόρευση συσκευών κατά τη διάρκεια του φαγητού ή πριν από τον ύπνο και επιλογή κατάλληλου περιεχομένου.
Επιλέξτε τι βλέπει και τι χρησιμοποιεί το παιδί
Ο χρόνος μπροστά στην οθόνη δεν είναι ο μόνος παράγοντας που έχει σημασία. Εξίσου σημαντικό είναι το περιεχόμενο. Εκπαιδευτικές εφαρμογές, δημιουργικά παιχνίδια και προγράμματα που ενθαρρύνουν τη σκέψη και τη συμμετοχή μπορούν να προσφέρουν θετικές εμπειρίες.
Η AAP υπογραμμίζει ότι οι γονείς είναι καλό να παρακολουθούν το ψηφιακό περιβάλλον των παιδιών τους, να συζητούν μαζί τους για όσα βλέπουν και να τα βοηθούν να αναπτύξουν κριτική σκέψη απέναντι στο διαδικτυακό περιεχόμενο.
Δημιουργήστε στιγμές χωρίς κινητά
Οι ειδικοί προτείνουν τη δημιουργία «ζωνών χωρίς οθόνες» μέσα στην οικογένεια. Το οικογενειακό τραπέζι, οι συζητήσεις, οι εκδρομές και οι ώρες πριν από τον ύπνο μπορούν να παραμένουν απαλλαγμένες από συσκευές.
Όπως αναφέρει η AAP, η υπερβολική χρήση οθονών κοντά στην ώρα του ύπνου μπορεί να επηρεάσει τη ρουτίνα και την ποιότητα του ύπνου των παιδιών. Για τον λόγο αυτό, οι γονείς μπορούν να ενθαρρύνουν πιο ήρεμες δραστηριότητες πριν από την κατάκλιση, όπως το διάβασμα ενός βιβλίου.
Οι γονείς αποτελούν το σημαντικότερο παράδειγμα
Τα παιδιά συχνά μιμούνται τις συνήθειες των ενηλίκων. Όταν οι γονείς αφήνουν στην άκρη το κινητό κατά τη διάρκεια οικογενειακών στιγμών, στέλνουν ένα ισχυρό μήνυμα για τη σημασία της επικοινωνίας και της παρουσίας.
Σύμφωνα με τις οδηγίες της AAP, η οικογενειακή συζήτηση γύρω από την τεχνολογία είναι πιο αποτελεσματική από μια απλή απαγόρευση. Τα παιδιά χρειάζονται καθοδήγηση ώστε να μάθουν να χρησιμοποιούν τις ψηφιακές συσκευές με υπευθυνότητα.
Ένα καλοκαίρι με… ισορροπία!
Το κινητό και το tablet δεν χρειάζεται να αποτελούν «εχθρούς» των καλοκαιρινών διακοπών. Με σωστά όρια, η τεχνολογία μπορεί να γίνει ένα ακόμη εργαλείο μάθησης, ψυχαγωγίας και δημιουργίας. Το σημαντικό είναι να υπάρχει χώρος και για όλα όσα κάνουν το καλοκαίρι ξεχωριστό: παιχνίδι, φίλοι, φύση και οικογενειακές αναμνήσεις.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου
