Είναι ασφαλές το μωρό να κοιμάται μαζί με τους γονείς; Δείτε τι προτείνουν οι ευρωπαϊκές παιδιατρικές οδηγίες, ποιοι είναι οι κίνδυνοι και πότε μπορεί να γίνει με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Είναι ένα από τα πιο συζητημένα θέματα στους νέους γονείς.
Άλλοι το θεωρούν φυσικό και απαραίτητο, άλλοι επικίνδυνο.
Το co-sleeping, δηλαδή ο ύπνος του μωρού στο ίδιο κρεβάτι με τους γονείς, συμβαίνει πολύ πιο συχνά απ’ όσο δηλώνεται. Πολλές οικογένειες το ξεκινούν από ανάγκη: εξάντληση, θηλασμός τη νύχτα ή ένα μωρό που ξυπνά συνεχώς.
Τι λένε όμως πραγματικά οι παιδίατροι στην Ευρώπη;
Τι σημαίνει co-sleeping και τι σημαίνει room-sharing
Πριν από όλα χρειάζεται μια σημαντική διάκριση.
Room-sharing: το μωρό κοιμάται στο ίδιο δωμάτιο με τους γονείς, αλλά σε δικό του κρεβατάκι.
Bed-sharing (συνήθως αυτό εννοούμε ως co-sleeping): το μωρό κοιμάται στο ίδιο στρώμα με τους γονείς.
Οι ευρωπαϊκές οδηγίες δεν αντιμετωπίζουν αυτά τα δύο ως το ίδιο πράγμα.
Τι προτείνουν οι ευρωπαϊκοί παιδιατρικοί οργανισμοί
Οι περισσότερες ευρωπαϊκές παιδιατρικές εταιρείες συμφωνούν σε ένα βασικό σημείο:
Η ασφαλέστερη πρακτική για τον πρώτο χρόνο ζωής είναι το μωρό να κοιμάται στο ίδιο δωμάτιο με τους γονείς, αλλά σε δικό του χώρο ύπνου.
Ο λόγος σχετίζεται με τη μείωση του Συνδρόμου Αιφνίδιου Βρεφικού Θανάτου (SIDS). Μελέτες δείχνουν ότι η παρουσία των γονιών στο ίδιο δωμάτιο μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο, γιατί το μωρό βρίσκεται σε ελαφρύτερο ύπνο και ρυθμίζει καλύτερα την αναπνοή του.
Γιατί προβληματίζει ο ύπνος στο ίδιο κρεβάτι
Οι παιδίατροι δεν ανησυχούν για τη συναισθηματική σχέση γονέα-παιδιού. Η ανησυχία είναι καθαρά θέμα ασφάλειας.
Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο:
πολύ μαλακό στρώμα
βαριά παπλώματα
μαξιλάρια
κόπωση γονιών
καναπές ή πολυθρόνα
πρόωρα ή χαμηλού βάρους μωρά
Το μεγαλύτερο ποσοστό σοβαρών περιστατικών δεν συμβαίνει σε οργανωμένο co-sleeping αλλά όταν ο γονιός αποκοιμηθεί κατά λάθος σε καναπέ ή πολυθρόνα κρατώντας το μωρό.
Γιατί πολλοί γονείς το κάνουν παρ’ όλα αυτά
Παρά τις οδηγίες, το co-sleeping είναι πολύ διαδεδομένο, ιδιαίτερα σε χώρες της Μεσογείου.
Ο βασικός λόγος είναι ο θηλασμός.
Οι νυχτερινές αφυπνίσεις είναι φυσιολογικές για τα βρέφη και πολλές μητέρες καταλήγουν να κοιμούνται μαζί με το μωρό για να μπορέσουν να ξεκουραστούν.
Μάλιστα ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι η εγγύτητα:
διευκολύνει τον θηλασμό
σταθεροποιεί τη θερμοκρασία του μωρού
μειώνει το κλάμα
Γι’ αυτό και τα τελευταία χρόνια η προσέγγιση των παιδιάτρων έχει γίνει πιο ρεαλιστική: δεν αγνοεί ότι πολλοί γονείς θα το κάνουν, αλλά προσπαθεί να το κάνει πιο ασφαλές.
Πότε θεωρείται υψηλού κινδύνου
Οι παιδιατρικές οδηγίες είναι σαφείς ότι το μωρό δεν πρέπει να κοιμάται στο ίδιο κρεβάτι όταν:
ο γονιός καπνίζει
έχει καταναλώσει αλκοόλ
έχει πάρει ηρεμιστικά ή υπνωτικά φάρμακα
υπάρχει υπερβολική εξάντληση
το μωρό είναι κάτω των 3 μηνών
είναι πρόωρο ή χαμηλού βάρους
Σε αυτές τις περιπτώσεις ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά.
Αν οι γονείς επιλέξουν co-sleeping
Οι παιδίατροι δίνουν πλέον και οδηγίες μείωσης κινδύνου, γιατί γνωρίζουν ότι αρκετές οικογένειες θα το εφαρμόσουν.
Προτείνονται:
σκληρό στρώμα
χωρίς μαξιλάρια κοντά στο μωρό
χωρίς παπλώματα ή βαριές κουβέρτες
το μωρό ανάσκελα
όχι ανάμεσα σε δύο ενήλικες
ποτέ σε καναπέ ή πολυθρόνα
όχι μαζί με μεγαλύτερα αδέλφια
Σημαντικό επίσης: το μωρό δεν πρέπει να είναι υπερβολικά ντυμένο, γιατί η υπερθέρμανση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο.
Τελικά είναι σωστό ή λάθος;
Η σύγχρονη ευρωπαϊκή προσέγγιση δεν το αντιμετωπίζει ως θέμα «καλού» ή «κακού» γονιού.
Η βασική σύσταση παραμένει:
ίδιο δωμάτιο, αλλά ξεχωριστό κρεβατάκι για τον πρώτο χρόνο ζωής.
Ωστόσο αναγνωρίζεται ότι η νυχτερινή φροντίδα των βρεφών είναι απαιτητική και πολλοί γονείς θα καταφύγουν στο co-sleeping. Σε αυτή την περίπτωση η ενημέρωση και η μείωση κινδύνου είναι πιο ασφαλής από την πλήρη απαγόρευση.
Τι πρέπει να θυμάστε
Το σημαντικό δεν είναι η ιδεολογία του ύπνου αλλά η ασφάλεια.
Ένα μωρό χρειάζεται εγγύτητα τη νύχτα, αλλά χρειάζεται και ένα περιβάλλον ύπνου που μειώνει τους κινδύνους.
Η ενημέρωση βοηθά τους γονείς να πάρουν συνειδητές αποφάσεις — όχι αποφάσεις βασισμένες σε ενοχές ή φόβο.
Πηγές
European Academy of Paediatrics – Safe sleep recommendations
NHS UK – Sudden Infant Death Syndrome (SIDS) prevention
Lullaby Trust (UK Safe Sleep Guidance)
UNICEF Baby Friendly Initiative – Safe sleep and room sharing guidance
