Ο θηλασμός προσφέρει σημαντικά οφέλη στο μωρό. Μπορεί, όμως, να συμβάλει και στην προστασία της μητέρας από τον καρκίνο του μαστού; Τι αποκαλύπτουν τα επιστημονικά δεδομένα για τη διάρκεια του θηλασμού και τη μείωση του κινδύνου;
Ο θηλασμός προσφέρει σημαντικά διατροφικά και ανοσολογικά οφέλη στο βρέφος. Σύμφωνα, όμως, με τα επιστημονικά δεδομένα, τα οφέλη του δεν περιορίζονται στο παιδί. Έρευνες δείχνουν ότι συνδέεται και με τη μακροπρόθεσμη υγεία της μητέρας, καθώς έχει συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Μάλιστα, το Παγκόσμιο Ταμείο Έρευνας για τον Καρκίνο (World Cancer Research Fund) αναγνωρίζει ότι υπάρχουν ισχυρά επιστημονικά στοιχεία που υποστηρίζουν αυτή τη σχέση και συμπεριλαμβάνει τον θηλασμό, όπου είναι εφικτός, στις συστάσεις του για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου.
Με αφορμή τον Οκτώβριο, τον μήνα ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού, ας δούμε τι είναι γνωστό για αυτή τη σχέση μέχρι στιγμής, γιατί η διάρκεια του θηλασμού φαίνεται να έχει σημασία και τι χρειάζεται να θυμάται κάθε μητέρα.
Θηλασμός: Πόσο μειώνεται ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού;
Η σχέση ανάμεσα στον θηλασμό και τον καρκίνο του μαστού έχει αποτελέσει αντικείμενο πολυάριθμων επιστημονικών μελετών.
Μία από τις μεγαλύτερες αναλύσεις, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, συγκέντρωσε δεδομένα από 47 επιδημιολογικές μελέτες σε 30 χώρες. Συνολικά, εξετάστηκαν στοιχεία από περισσότερες από 50.000 γυναίκες με καρκίνο του μαστού και σχεδόν 97.000 γυναίκες χωρίς τη νόσο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι για κάθε 12 μήνες συνολικής διάρκειας θηλασμού, ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού ήταν κατά περίπου 4,3% χαμηλότερος.
Το ποσοστό αυτό αφορά τη σχετική μείωση του κινδύνου και όχι την απόλυτη πιθανότητα μιας γυναίκας να εμφανίσει τη νόσο. Επιπλέον, επειδή τα δεδομένα προέρχονται από παρατηρησιακές μελέτες, καταδεικνύουν μια ισχυρή συσχέτιση, χωρίς να αποδεικνύουν από μόνα τους σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Παρόλα αυτά, τα ευρήματα ενισχύουν την επιστημονική εκτίμηση ότι ο θηλασμός μπορεί να αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου.
Γιατί ο θηλασμός μπορεί να προστατεύει τη μητέρα;
Οι επιστήμονες έχουν προτείνει διάφορους βιολογικούς μηχανισμούς που ενδέχεται να εξηγούν τη σχέση ανάμεσα στον θηλασμό και τον μειωμένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.
Ένας από τους σημαντικότερους αφορά τις ορμονικές μεταβολές που συμβαίνουν στον οργανισμό της γυναίκας.
Κατά τη διάρκεια του θηλασμού, ιδιαίτερα όταν είναι αποκλειστικός, η ωορρηξία και η έμμηνος ρύση μπορεί να καθυστερήσουν να επανέλθουν. Αυτό περιορίζει τον αριθμό των εμμηνορροϊκών κύκλων και μεταβάλλει τη συνολική έκθεση του οργανισμού σε ορμόνες που σχετίζονται με την ανάπτυξη ορισμένων μορφών καρκίνου του μαστού.
Παράλληλα, η εγκυμοσύνη και ο θηλασμός προκαλούν σημαντικές αλλαγές στα κύτταρα του μαστικού αδένα.
Κατά τη διάρκεια της γαλουχίας, τα κύτταρα του μαστού εξειδικεύονται στην παραγωγή γάλακτος, ενώ μετά τον απογαλακτισμό ακολουθεί μια διαδικασία αναδιαμόρφωσης του μαστικού ιστού.
Οι επιστήμονες εξετάζουν κατά πόσο αυτές οι μεταβολές μπορούν να συμβάλουν στην απομάκρυνση κυττάρων που έχουν υποστεί βλάβες στο γενετικό τους υλικό.
Ωστόσο, οι ακριβείς μηχανισμοί μέσω των οποίων ο θηλασμός ενδέχεται να επηρεάζει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου εξακολουθούν να διερευνώνται.
Έχει σημασία πόσο καιρό θηλάζει μια μητέρα;
Τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι η συνολική διάρκεια του θηλασμού έχει σημασία.
Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Ταμείο Έρευνας για τον Καρκίνο, όσο περισσότερο διαρκεί συνολικά ο θηλασμός, τόσο μεγαλύτερη φαίνεται να είναι η προστατευτική του συσχέτιση. Μάλιστα, η διάρκεια υπολογίζεται αθροιστικά, ακόμη και όταν αφορά διαφορετικά παιδιά. Για παράδειγμα, μια μητέρα που θηλάζει το πρώτο της παιδί για έξι μήνες και το δεύτερο για άλλους έξι έχει συμπληρώσει συνολικά έναν χρόνο θηλασμού.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος αριθμός μηνών που εγγυάται προστασία από τον καρκίνο του μαστού. Ούτε ότι ο θηλασμός μικρότερης διάρκειας στερείται οφελών.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει αποκλειστικό θηλασμό κατά τους πρώτους έξι μήνες της ζωής του βρέφους και συνέχισή του έως την ηλικία των δύο ετών ή και περισσότερο, παράλληλα με την εισαγωγή κατάλληλων συμπληρωματικών τροφών.
Οι συστάσεις αυτές αφορούν συνολικά την υγεία της μητέρας και του παιδιού και δεν αποτελούν συγκεκριμένο χρονικό όριο για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού.
Τι ισχύει για τους διαφορετικούς τύπους καρκίνου του μαστού;
Ο καρκίνος του μαστού περιλαμβάνει διαφορετικούς υποτύπους με ιδιαίτερα βιολογικά χαρακτηριστικά.
Ορισμένες μελέτες έχουν συνδέσει τον θηλασμό με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης τριπλά αρνητικού καρκίνου του μαστού, μιας μορφής της νόσου που χαρακτηρίζεται από την απουσία υποδοχέων οιστρογόνων και προγεστερόνης, καθώς και υπερέκφρασης της πρωτεΐνης HER2. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των ερευνών δεν είναι απολύτως ομοιόμορφα και χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για να κατανοήσουμε με ακρίβεια πώς σχετίζεται ο θηλασμός με κάθε επιμέρους υποτύπο.
Το ισχυρότερο επιστημονικό συμπέρασμα αφορά τη συσχέτιση του θηλασμού με τη μείωση του συνολικού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού.
Και αν μια μητέρα δεν μπορεί ή δεν επιθυμεί να θηλάσει;
Ο καρκίνος του μαστού είναι μια πολυπαραγοντική νόσος. Η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, οι κληρονομικοί γενετικοί παράγοντες, οι ορμονικές επιδράσεις και ο τρόπος ζωής μπορούν να επηρεάσουν την πιθανότητα εμφάνισής του. Ο θηλασμός είναι ένας από τους παράγοντες που έχουν συνδεθεί με τη μείωση του κινδύνου, αλλά δεν είναι ο μοναδικός. Επομένως, μια γυναίκα που δεν θηλάζει δεν σημαίνει ότι θα εμφανίσει καρκίνο του μαστού, όπως και μια γυναίκα που θηλάζει δεν είναι πλήρως προστατευμένη.
Εξάλλου, η εμπειρία του θηλασμού διαφέρει από μητέρα σε μητέρα. Ιατρικές δυσκολίες, προβλήματα στην παραγωγή γάλακτος, ψυχολογικοί παράγοντες και προσωπικές συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν τη διάρκειά του ή ακόμη και να καταστήσουν τον θηλασμό αδύνατο.
Η επιστημονική ενημέρωση δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πηγή πίεσης ή ενοχών. Στόχος είναι κάθε γυναίκα να έχει πρόσβαση σε αξιόπιστες πληροφορίες και στην κατάλληλη υποστήριξη, ώστε να μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις για την υγεία της και τη φροντίδα του παιδιού της.
Η φροντίδα της μητέρας δεν σταματά στον θηλασμό
Ο θηλασμός μπορεί να αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συμβάλλουν στη μακροπρόθεσμη προστασία της υγείας της μητέρας. Δεν αντικαθιστά, όμως, την ανάγκη για ενημέρωση και κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση.
Η τακτική σωματική δραστηριότητα, η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους και ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ αποτελούν επίσης σημαντικούς παράγοντες που σχετίζονται με τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού.
Παράλληλα, ο προσυμπτωματικός έλεγχος, όπως η μαστογραφία όταν ενδείκνυται, συμβάλλει στην έγκαιρη διάγνωση της νόσου. Η ηλικία έναρξης και η συχνότητά του καθορίζονται με βάση τις ισχύουσες συστάσεις και το ατομικό ιστορικό κάθε γυναίκας.
Ο Οκτώβριος αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση ότι, μέσα στις καθημερινές απαιτήσεις της μητρότητας, η υγεία της μητέρας αξίζει την ίδια προσοχή με την υγεία του παιδιού. Γιατί η φροντίδα του εαυτού μας δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ουσιαστικό μέρος της φροντίδας ολόκληρης της οικογένειας.
Πηγή:imommy.gr
