«Μητρικός θηλασμός για ένα βιώσιμο ξεκίνημα στη ζωή: ενισχύουμε ό,τι είναι αποτελεσματικό» είναι το κεντρικό μήνυμα των παγκόσμιων εκδηλώσεων για τον μητρικό θηλασμό 2026 και αποτελεί τη βάση του φετινού Μήνα Προώθησης Μητρικού Θηλασμού στην Κύπρο, ο οποίος, όπως κάθε χρόνο, τιμάται καθ’ όλη τη διάρκεια του μήνα Οκτώβρη. Το φετινό θέμα αναδεικνύει την ανάγκη να αξιοποιηθούν συστηματικά οι παρεμβάσεις που αποδεδειγμένα συμβάλλουν στη βελτίωση των αποτελεσμάτων του μητρικού θηλασμού, μέσα από παρακολούθηση της προόδου, αξιολόγηση του αντίκτυπου και ενίσχυση των αποτελεσματικών πρακτικών σε όλα τα επίπεδα.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τη UNICEF, ομητρικός θηλασμός αποτελεί έναν από τους πιο αποδοτικούς και αποτελεσματικούς τρόπους προστασίας της υγείας των παιδιών και των μητέρων. Η φετινή εκστρατεία υπογραμμίζει ότι η πρόκληση δεν είναι πλέον μόνο η γνώση του τι λειτουργεί, αλλά η επαρκής επένδυση από όλους τους εμπλεκόμενους, η συνέπεια στην εφαρμογή και η ενίσχυση των επιτυχημένων παρεμβάσεων, ώστε κάθε μητέρα και κάθε παιδί να έχουν πρόσβαση σε έγκαιρη, ποιοτική και συνεχή υποστήριξη.
Ο μητρικός θηλασμός συνδέεται άμεσα με τη διατροφή, την επιβίωση, την υγιή ανάπτυξη και την ευημερία των παιδιών, ενώ παράλληλα συμβάλλει στη μείωση των ανισοτήτων, στην ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας και στη βιώσιμη ανάπτυξη. Η υποστήριξη του θηλασμού δεν αποτελεί ευθύνη μόνο της μητέρας, αλλά συλλογική ευθύνη των οικογενειών, των επαγγελματιών υγείας, των υπηρεσιών υγείας, των εργοδοτών, των κοινοτήτων, της κοινωνίας των πολιτών και της Πολιτείας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στη «θερμή αλυσίδα υποστήριξης» για τον μητρικό θηλασμό, δηλαδή στο συνεχές και συντονισμένο δίκτυο φροντίδας που χρειάζεται να περιβάλλει τη μητέρα από την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τη λοχεία, μέχρι την επιστροφή στην εργασία και την καθημερινή κοινωνική ζωή. Η αλυσίδα αυτή περιλαμβάνει τεκμηριωμένη συμβουλευτική, φιλικές προς τον θηλασμό υπηρεσίες υγείας, κατάλληλες πολιτικές προστασίας της μητρότητας, υποστηρικτικά εργασιακά περιβάλλοντα και κοινωνική αποδοχή του δικαιώματος της μητέρας να θηλάζει ελεύθερα, οποτεδήποτε και οπουδήποτε.
Στο πλαίσιο του φετινού μηνύματος, οι αρμόδιοι διεθνείς οργανισμοί καλούν τις χώρες να ενισχύσουν παρεμβάσεις με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα, όπως:
- ενίσχυση της εξειδικευμένης συμβουλευτικής,
- συνεχή εφαρμογή και αξιολόγηση της Πρωτοβουλίας «Φιλικά προς τα Βρέφη Νοσηλευτήρια»,
- προστασία από την ακατάλληλη προώθηση υποκατάστατων,
Σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, βασική και τεκμηριωμένη παρέμβαση για την έγκαιρη έναρξη και συνέχιση του μητρικού θηλασμού αποτελεί η άμεση και αδιάλειπτη επαφή δέρμα με δέρμα (skin to skin) μετά τη γέννηση. Μια πρακτική που συμβάλλει καταλυτικά στη διατήρηση της θερμοκρασίας και των επιπέδων γλυκόζης του νεογνού, στη σταθεροποίηση της αναπνοής και του καρδιακού ρυθμού και στη μείωση του στρες κατά την προσαρμογή του μετά τη γέννηση. Η συστηματική ενσωμάτωσή της στα πρωτόκολλα όλων των μαιευτικών υπηρεσιών, με αποφυγή του αδικαιολόγητου διαχωρισμού μητέρας και νεογνού, συνιστά ουσιαστική επένδυση στην ποιότητα της περιγεννητικής φροντίδας και στη δημόσια υγεία.
Στην Κύπρο, η προώθηση, προστασία και υποστήριξη του μητρικού θηλασμού αποτελεί διαχρονική προτεραιότητα του Υπουργείου Υγείας στον τομέα της δημόσιας υγείας. Η αναθεωρημένη Εθνική Πολιτική Μητρικού Θηλασμού Κύπρου, η οποία εγκρίθηκε πρόσφατα από το Υπουργικό Συμβούλιο, βασίζεται στα Δέκα Βήματα για Επιτυχή Μητρικό Θηλασμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της UNICEF. Παράλληλα, η Εθνική Στρατηγική Μητρικού Θηλασμού 2024-2027 δημιουργεί το πλαίσιο για συντονισμένη και ολιστική δράση, με τη συμμετοχή των αρμόδιων υπηρεσιών, των επαγγελματιών υγείας, της κοινωνίας των πολιτών και της Εθνικής Επιτροπής Μητρικού Θηλασμού Κύπρου.
Ως προς τα διαθέσιμα στατιστικά δεδομένα για την Κύπρο, τα πιο πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας του Υπουργείου Υγείας καλύπτουν την περίοδο μέχρι και το 2024. Σύμφωνα με τους συνοπτικούς πίνακες περιγεννητικών δεικτών 2015-2024, περίπου 87% των μητέρων θήλασαν το βρέφος τους, με τον αποκλειστικό μητρικό θηλασμό να ανέρχεται περίπου στο 28%. Τα δεδομένα αυτά, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη παρακολούθηση των δεικτών, αναδεικνύουν την ανάγκη για σταθερή επένδυση σε τεκμηριωμένες παρεμβάσεις, ενίσχυση της υποστήριξης στη διάρκεια παραμονής της μητέρας στο μαιευτήριο, αλλά και μετά την έξοδό της από το μαιευτήριο, στην κοινότητα.
Ο φετινός Μήνας Προώθησης Μητρικού Θηλασμού καλεί όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να μετατρέψουν τη γνώση σε πράξη: να παρακολουθούν την πρόοδο, να αξιολογούν τις παρεμβάσεις, να επενδύουν σε όσα αποδίδουν και να διασφαλίζουν ότι η υποστήριξη του θηλασμού είναι διαθέσιμη, προσβάσιμη και συνεχής για όλες τις μητέρες, ανεξαρτήτως τόπου διαμονής, κοινωνικοοικονομικής κατάστασης ή εργασιακού περιβάλλοντος.
Το Υπουργείο Υγείας και η Εθνική Επιτροπή Μητρικού Θηλασμού Κύπρου απευθύνουν κάλεσμα προς τους επαγγελματίες υγείας, τους εργοδότες, τους οργανωμένους φορείς, τις τοπικές αρχές και την κοινωνία ευρύτερα να συμβάλουν ενεργά στη διαμόρφωση μιας φιλικής προς το βρέφος και τον θηλασμό κοινωνίας. Η ενίσχυση των συστημάτων υποστήριξης του μητρικού θηλασμού αποτελεί επένδυση στη δημόσια υγεία, στην ισότητα, στην ανθεκτικότητα των οικογενειών και στο βιώσιμο μέλλον των παιδιών μας.
Πλούσιο ενημερωτικό υλικό για τον μητρικό θηλασμό είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας.
Απο Υπουργείο Υγείας
