Η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου απαιτεί συγκέντρωση, μνήμη, συντονισμό και πολλή εξάσκηση. Νέα μελέτη εξετάζει αν αυτή η σύνθετη δραστηριότητα συνδέεται και με διαφορές στη γνωστική λειτουργία και την ανάπτυξη του παιδικού εγκεφάλου.
Για ένα παιδί, το να μάθει πιάνο, κιθάρα ή βιολί, δεν σημαίνει απλώς να απομνημονεύσει νότες. Πρέπει να διαβάζει μουσικά σύμβολα, να ακούει, να συντονίζει τις κινήσεις του, να συγκρατεί πληροφορίες και να διορθώνει τα λάθη του – συχνά όλα ταυτόχρονα. Δεν προκαλεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι οι επιστήμονες ενδιαφέρονται εδώ και χρόνια για τη σχέση ανάμεσα στα μαθήματα μουσικής και την ανάπτυξη του εγκεφάλου, με μελέτη στο Developmental Cognitive Neuroscience να προσθέτει πρόσφατα ορισμένα επιπλέον ενδιαφέροντα στοιχεία.
Μαθήματα μουσικής και ανάπτυξη: Τι βρήκαν οι ερευνητές
Στη μελέτη συμμετείχαν 76 παιδιά ηλικίας από 7 έως 9 ετών: 38 είχαν μουσική εκπαίδευση και 38 όχι. Οι ερευνητές αξιολόγησαν διαφορετικές γνωστικές ικανότητες και τις σχολικές επιδόσεις τους, ενώ χρησιμοποίησαν απεικόνιση διάχυσης για να εξετάσουν χαρακτηριστικά της λευκής ουσίας του εγκεφάλου.
Τα παιδιά με μουσική εκπαίδευση είχαν, ως ομάδα, υψηλότερες επιδόσεις σε γνωστικές δοκιμασίες και σε μετρήσεις σχολικής επίδοσης.
Οι απεικονίσεις έδειξαν επίσης μια διαφορά σε τμήμα της τοξοειδούς δεσμίδας, μιας οδού λευκής ουσίας που συνδέει περιοχές του εγκεφάλου και έχει μελετηθεί σε σχέση με τη γλώσσα και άλλες γνωστικές λειτουργίες. Ωστόσο, οι ίδιοι οι ερευνητές σημειώνουν ότι το συγκεκριμένο εύρημα ήταν οριακό μετά τη στατιστική διόρθωση για πολλαπλές συγκρίσεις.
Τι κάνει τη μουσική τόσο σύνθετη για τον εγκέφαλο;
Η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου δεν επιστρατεύει όπως αναφέρθηκε μία μόνο δεξιότητα. Το παιδί χρειάζεται να επεξεργαστεί αυτό που βλέπει στη μουσική παρτιτούρα, να το μετατρέψει σε συγκεκριμένη κίνηση των χεριών του και, ταυτόχρονα, να ακούσει το αποτέλεσμα και να προσαρμόσει την εκτέλεσή του. Παράλληλα, πρέπει να διατηρεί τον ρυθμό, να συγκεντρώνεται και να θυμάται όσα έχει μάθει.
Ακριβώς γι’ αυτό η μουσική εκπαίδευση έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον της νευροεπιστήμης. Προηγούμενες έρευνες έχουν εξετάσει τη σχέση της με λειτουργίες όπως η εκτελεστική, η μνήμη εργασίας, η προσοχή και η γλωσσική επεξεργασία, αν και τα αποτελέσματα δεν είναι πάντοτε ομοιόμορφα και παραμένει δύσκολο να διαχωριστεί η επίδραση της ίδιας της μουσικής εξάσκησης από άλλους παράγοντες.
Μετρά και το πόσο καιρό κάνει μαθήματα μουσικής το παιδί;
Στη συγκεκριμένη μελέτη, οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν στη σύγκριση των δύο ομάδων. Εξέτασαν και τη σχέση ανάμεσα στη διάρκεια της μουσικής εκπαίδευσης και στις επιδόσεις των παιδιών. Περισσότερα χρόνια μουσικής εξάσκησης συνδέθηκαν με καλύτερες επιδόσεις σε ορισμένες από τις γνωστικές και ακαδημαϊκές μετρήσεις που χρησιμοποιήθηκαν.
Και εδώ, όμως, χρειάζεται η ίδια προσοχή: μια τέτοια συσχέτιση δεν αποδεικνύει ότι όσο περισσότερα χρόνια κάνει ένα παιδί μουσική τόσο πιο «έξυπνο» θα γίνει. Παιδιά που συνεχίζουν για μεγαλύτερο διάστημα μπορεί να διαφέρουν και σε πολλούς άλλους παράγοντες, όπως τα κίνητρα, οι ευκαιρίες μάθησης ή η υποστήριξη που λαμβάνουν.
Το σημαντικότερο; Να θέλει να παίζει
Αν υπάρχει ένα πρακτικό μήνυμα για τους γονείς, δεν είναι ότι πρέπει να ξεκινήσουν τα παιδιά μουσική όσο το δυνατόν νωρίτερα για να αποκτήσουν κάποιο γνωστικό «πλεονέκτημα». Ένα μουσικό όργανο απαιτεί χρόνο, επανάληψη και υπομονή και έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες να παραμείνει στη ζωή ενός παιδιού όταν υπάρχει ενδιαφέρον και ευχαρίστηση, όχι όταν μετατρέπεται σε ακόμη μία υποχρέωση.
Άλλωστε, δεν χρειάζεται κάθε δραστηριότητα της παιδικής ηλικίας να δικαιολογείται από το αν θα βελτιώσει τις σχολικές επιδόσεις. Το να ανακαλύψει ένα παιδί έναν διαφορετικό τρόπο να εκφράζεται και να δημιουργεί είναι από μόνο του ένα όφελος που αρκεί.
Τα αποτελέσματα, επομένως, δεν είναι λόγος να γεμίσουμε το πρόγραμμα ενός παιδιού με μαθήματα πιάνου με στόχο καλύτερους βαθμούς. Η μουσική έχει αξία και χωρίς αυτή την υπόσχεση και η επιστήμη απλώς αρχίζει να μας δείχνει πόσο σύνθετη εμπειρία αποτελεί για έναν εγκέφαλο που ακόμη αναπτύσσεται.
Πηγή:imommy.gr
