Το σπίτι είναι ο χώρος όπου ένα μωρό περνά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας του. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι είναι αυτομάτως και ασφαλές. Αντικείμενα που για έναν ενήλικα φαίνονται εντελώς ακίνδυνα —ένα τηλεχειριστήριο, ένα μαξιλάρι ή ένα κορδόνι κουρτίνας— μπορούν υπό συγκεκριμένες συνθήκες να αποτελέσουν σοβαρό κίνδυνο για ένα βρέφος.
Οι οδηγίες οργανισμών όπως το CDC, η American Academy of Pediatrics (AAP), η U.S. Consumer Product Safety Commission (CPSC) και το βρετανικό NHS δείχνουν ότι αρκετοί από τους σημαντικότερους κινδύνους βρίσκονται σε αντικείμενα καθημερινής χρήσης.
1. Μαξιλάρια, κουβέρτες και λούτρινα μέσα στην κούνια
Μια όμορφα διακοσμημένη κούνια δεν είναι απαραίτητα μια ασφαλής κούνια.
Το CDC, ακολουθώντας τις συστάσεις της AAP, συνιστά το μωρό να κοιμάται ανάσκελα, σε σταθερή και επίπεδη επιφάνεια, χωρίς μαξιλάρια, χαλαρές κουβέρτες, προστατευτικά κάγκελων ή μαλακά παιχνίδια στον χώρο ύπνου. Τα αντικείμενα αυτά μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ασφυξίας και άλλων θανάτων που σχετίζονται με τον ύπνο.
Η ασφαλής κούνια, επομένως, μπορεί να φαίνεται αρκετά «άδεια»: κατάλληλο στρώμα και εφαρμοστό σεντόνι, χωρίς επιπλέον μαλακά αντικείμενα.
2. Οι μικρές μπαταρίες που κρύβονται παντού
Οι μπαταρίες-κουμπιά και οι μπαταρίες τύπου κέρματος βρίσκονται σε τηλεχειριστήρια, κλειδιά αυτοκινήτου, ζυγαριές, παιχνίδια, ρολόγια και πολλές άλλες συσκευές.
Αν ένα παιδί καταπιεί μια τέτοια μπαταρία, οι συνέπειες μπορεί να είναι εξαιρετικά σοβαρές. Η CPSC προειδοποιεί ότι μια μπαταρία μπορεί να προκαλέσει σοβαρό έγκαυμα στον οισοφάγο μέσα σε μόλις δύο ώρες.
Γι’ αυτό χρειάζεται να ελέγχουμε εάν τα διαμερίσματα των μπαταριών κλείνουν με ασφάλεια και να κρατάμε τόσο τις χρησιμοποιημένες όσο και τις καινούργιες μπαταρίες μακριά από τα παιδιά.
Υποψία κατάποσης μπαταρίας απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
3. Ένα νόμισμα ή ένα μικρό κομμάτι παιχνιδιού στο πάτωμα
Όταν ένα μωρό αρχίζει να κινείται και να εξερευνά, σχεδόν οτιδήποτε βρει μπορεί να καταλήξει στο στόμα του.
Νομίσματα, κουμπιά, χάντρες, μικρές μπάλες και αποσπώμενα κομμάτια παιχνιδιών συγκαταλέγονται στα αντικείμενα που μπορούν να προκαλέσουν πνιγμονή. Η AAP συνιστά στους γονείς να ελέγχουν ακόμη και κάτω από τα έπιπλα και ανάμεσα στα μαξιλάρια του καναπέ, όπου συχνά καταλήγουν μικρά αντικείμενα.
Ο κίνδυνος γίνεται ιδιαίτερα σημαντικός όταν στο σπίτι υπάρχουν μεγαλύτερα παιδιά και τα παιχνίδια τους περιλαμβάνουν μικρά εξαρτήματα.
4. Τα κορδόνια από στόρια και κουρτίνες
Είναι ένας κίνδυνος που εύκολα υποτιμάται.
Τα προσβάσιμα κορδόνια από στόρια και κουρτίνες μπορούν να τυλιχθούν γύρω από τον λαιμό ενός μικρού παιδιού. Η CPSC επισημαίνει ότι ο στραγγαλισμός μπορεί να συμβεί πολύ γρήγορα και χωρίς θόρυβο.
Για σπίτια όπου υπάρχουν μικρά παιδιά, η CPSC θεωρεί ασφαλέστερη επιλογή τα στόρια χωρίς κορδόνια. Η κούνια και άλλα έπιπλα στα οποία μπορεί να ανέβει ένα παιδί πρέπει επίσης να βρίσκονται μακριά από παράθυρα και προσβάσιμα κορδόνια.
5. Συρταριέρες, βιβλιοθήκες και τηλεοράσεις
Όταν ένα μωρό αρχίζει να σηκώνεται όρθιο, ένα έπιπλο μπορεί να μετατραπεί σε στήριγμα — και αργότερα σε κάτι πάνω στο οποίο θα προσπαθήσει να σκαρφαλώσει.
Βιβλιοθήκες, συρταριέρες, βάσεις τηλεοράσεων και άλλα βαριά έπιπλα μπορούν να ανατραπούν και να καταπλακώσουν ένα παιδί. Η CPSC συνιστά την κατάλληλη στερέωσή τους στον τοίχο ή στο δάπεδο, ανάλογα με το προϊόν.
Δεν αρκεί λοιπόν ένα έπιπλο να φαίνεται σταθερό όταν κανείς δεν το αγγίζει.
6. Φάρμακα και προϊόντα καθαρισμού
Τα παιδιά δεν μπορούν να γνωρίζουν ότι ένα πολύχρωμο υγρό, ένα χάπι ή μια κάψουλα απορρυπαντικού είναι επικίνδυνα.
Η AAP επισημαίνει ιδιαίτερα τους κινδύνους από φάρμακα, καθαριστικά και συμπυκνωμένες κάψουλες απορρυπαντικού. Τα προϊόντα αυτά πρέπει να φυλάσσονται σε ασφαλές σημείο, εκτός πρόσβασης του παιδιού, και τα καθαριστικά να παραμένουν στις αρχικές τους συσκευασίες.
Η CPSC συστήνει επίσης κατάλληλες ασφάλειες σε ντουλάπια και συρτάρια που περιέχουν φάρμακα, απορρυπαντικά, αιχμηρά αντικείμενα και άλλα επικίνδυνα προϊόντα.
7. Μια κούπα με καφέ στην άκρη του τραπεζιού
Δεν χρειάζεται να υπάρχει ανοιχτή φωτιά για να προκληθεί σοβαρό έγκαυμα.
Το NHS προειδοποιεί ότι το δέρμα ενός μωρού καίγεται ευκολότερα από εκείνο ενός ενήλικα και ότι ακόμη και ένα ζεστό ρόφημα μπορεί να προκαλέσει έγκαυμα αρκετή ώρα μετά την παρασκευή του.
Καφές, τσάι, βραστό νερό, κατσαρόλες αλλά και καλώδια από βραστήρες ή άλλες συσκευές χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Καθώς ένα παιδί μεγαλώνει, μπορεί ξαφνικά να φτάσει αντικείμενα που μέχρι πριν από λίγες ημέρες ήταν εκτός εμβέλειας.
8. Η μπανιέρα — ακόμη και με πολύ λίγο νερό
Το νερό είναι ένας από τους κινδύνους για τους οποίους δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού.
Σύμφωνα με το NHS, ένα μικρό παιδί μπορεί να πνιγεί ακόμη και σε περίπου 5 εκατοστά νερού, ενώ ο πνιγμός μπορεί να συμβεί αθόρυβα. Ένα μωρό δεν πρέπει να μένει μόνο του στην μπανιέρα ούτε για λίγες στιγμές, ακόμη κι αν χρησιμοποιείται ειδικό κάθισμα μπάνιου.
Η CPSC υπενθυμίζει επίσης ότι ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στην μπανιέρα ή την πισίνα: κουβάδες και άλλα δοχεία με νερό μπορούν επίσης να αποτελέσουν κίνδυνο.
9. Παράθυρα και μπαλκονόπορτες
Η σίτα ενός παραθύρου μπορεί να δίνει την αίσθηση προστασίας, αλλά δεν αποτελεί σύστημα αποτροπής πτώσης.
Η CPSC συνιστά κατάλληλα προστατευτικά παραθύρων και περιορισμό του ανοίγματος όπου χρειάζεται. Παράλληλα, έπιπλα στα οποία μπορεί να σκαρφαλώσει ένα παιδί δεν πρέπει να τοποθετούνται με τρόπο που να του δίνει πρόσβαση σε παράθυρα.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη σημαντικότερο όταν το μωρό αρχίζει να μπουσουλά, να σηκώνεται ή να σκαρφαλώνει.
10. Καλώδια και φορτιστές
Ένα καλώδιο που κρέμεται από ένα τραπέζι μπορεί να είναι πολύ πιο ενδιαφέρον για ένα μωρό απ’ όσο φανταζόμαστε.
Η AAP συνιστά τα ηλεκτρικά καλώδια να βρίσκονται εκτός οπτικού πεδίου και πρόσβασης των μικρών παιδιών. Εκτός από τους ηλεκτρικούς κινδύνους, ένα παιδί μπορεί να τραβήξει ένα καλώδιο και μαζί του να πέσει μια συσκευή ή άλλο βαρύ αντικείμενο.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται επίσης τα καλώδια από baby monitors. Η CPSC τονίζει ότι όλα τα καλώδια πρέπει να παραμένουν μακριά από το μωρό και την κούνια του.
Η ασφάλεια αλλάζει όσο μεγαλώνει το μωρό
Το σημαντικότερο ίσως είναι ότι το «ασφαλές σπίτι» δεν είναι κάτι που οργανώνουμε μία φορά και τελειώσαμε.
Ένα νεογέννητο, ένα μωρό που μόλις άρχισε να μπουσουλά και ένα παιδί που σηκώνεται όρθιο αντιμετωπίζουν εντελώς διαφορετικούς κινδύνους. Η AAP προτείνει μάλιστα στους γονείς να κοιτάζουν το σπίτι από το ύψος του παιδιού, ώστε να εντοπίζουν μικρά αντικείμενα και άλλους κινδύνους που από το ύψος ενός ενήλικα μπορεί να περνούν απαρατήρητοι.
Ο στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί φόβος για κάθε αντικείμενο μέσα στο σπίτι. Είναι να αναγνωρίσουμε ότι οι σοβαρότεροι κίνδυνοι για ένα μωρό δεν είναι πάντα οι πιο προφανείς — και ότι αρκετοί μπορούν να μειωθούν με απλές αλλαγές πριν το παιδί προλάβει να τους ανακαλύψει μόνο του.
Πηγές: CDC, American Academy of Pediatrics, CPSC και NHS
