Μπουσούλημα, πρώτα βήματα, λίγες λεξούλες… Καθώς το μωρό κατακτά νέες δεξιότητες, ο ύπνος του μπορεί προσωρινά να αλλάξει. Νέα μελέτη δείχνει μάλιστα ότι ορισμένες αλλαγές μπορεί να αρχίζουν πριν ακόμη δούμε τη νέα ικανότητα.
Εκεί που το μωρό φαίνεται να έχει μπει σε έναν σχετικά σταθερό ρυθμό ύπνου, ξαφνικά αρχίζει να ξυπνά περισσότερο ή να κοιμάται διαφορετικά. Οι γονείς συχνά αναρωτιούνται τι άλλαξε. Μία πιθανή εξήγηση, σύμφωνα με νέα έρευνα, μπορεί να βρίσκεται σε όλα όσα συμβαίνουν αναπτυξιακά στο παρασκήνιο.
Η μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Developmental Psychobiology εξέτασε τη χρονική σχέση ανάμεσα στις αλλαγές στον νυχτερινό ύπνο των βρεφών και στην κατάκτηση κινητικών αλλά και γλωσσικών δεξιοτήτων. Οι ερευνητές διαπίστωσαν διαταραχές ή μεταβολές στον ύπνο σχετικές με την εμφάνιση μιας σειράς νέων ικανοτήτων – από το μπουσούλημα και το περπάτημα μέχρι τη χρήση νέων λέξεων.
Ο ύπνος του μωρού μπορεί να αλλάξει πριν από τη νέα δεξιότητα
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον εύρημα της μελέτης. Οι αλλαγές στον ύπνο δεν εμφανίζονταν πάντοτε αφού το μωρό είχε κατακτήσει μια νέα δεξιότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις προηγούνταν της στιγμής κατά την οποία η ικανότητα γινόταν εμφανής στους γονείς.
Συγκεκριμένα, οι ερευνητές εντόπισαν σημαντικές μεταβολές στη διάρκεια του ύπνου πριν από την εμφάνιση δεξιοτήτων όπως τα πρώτα βήματα στο μπουσούλημα και η ονομασία αντικειμένων. Από την άλλη πλευρά, περισσότερες μεταβολές στα νυχτερινά ξυπνήματα παρατηρήθηκαν μετά από ορισμένα ορόσημα, όπως τα πρώτα βήματα και η χρήση νέων λέξεων.
Με απλά λόγια, η ανάπτυξη μιας νέας ικανότητας δεν ξεκινά τη στιγμή που τη βλέπουμε για πρώτη φορά. Το μωρό έχει ήδη περάσει από μια διαδικασία εξάσκησης και οργάνωσης όσων μαθαίνει.
Η σχέση ανάμεσα στην κινητική ανάπτυξη και στον ύπνο των βρεφών έχει παρατηρηθεί και στο παρελθόν. Για παράδειγμα, βρέφη που μόλις έχουν αρχίσει να μπουσουλούν μπορεί να κοιμούνται λιγότερο τη νύχτα και να έχουν συχνότερα ή μεγαλύτερης διάρκειας ξυπνήματα. Αντίστοιχα, η έναρξη του περπατήματος έχει συσχετιστεί με κατακερματισμένο ύπνο.
Η νέα μελέτη, ωστόσο, προχωρά ένα βήμα παραπέρα. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι είναι η πρώτη φορά που εντοπίζονται αντίστοιχες αλλαγές στον ύπνο σε σχέση και με γλωσσικά ορόσημα, όπως οι νέες λέξεις και η ονομασία αντικειμένων.
Αυτό ενισχύει την ιδέα ότι ύπνος και ανάπτυξη βρίσκονται σε μια δυναμική σχέση: πριν εμφανιστεί μια δεξιότητα, το βρέφος φαίνεται να οργανώνει τις συμπεριφορές που χρειάζονται για να την αποκτήσει, ενώ μετά την εμφάνισή της ο ύπνος μπορεί να συμβάλλει στην εδραίωση όσων έμαθε και στην περαιτέρω εξάσκησή τους.
Άρα κάθε νυχτερινό ξύπνημα σημαίνει ότι το μωρό αναπτύσσεται;
Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι κάθε φορά που το μωρό ξυπνά περισσότερο τη νύχτα βρίσκεται οπωσδήποτε μπροστά σε ένα νέο αναπτυξιακό ορόσημο. Ο βρεφικός ύπνος μεταβάλλεται έντονα κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.
Επιπλέον, η συγκεκριμένη έρευνα εντόπισε συσχετίσεις ανάμεσα στις χρονικές αλλαγές του ύπνου και στην εμφάνιση νέων δεξιοτήτων· δεν αποδεικνύει ότι η εκμάθηση μιας δεξιότητας προκαλεί κάθε διαταραχή του ύπνου.
Δίνει, όμως, μια ενδιαφέρουσα διαφορετική οπτική σε εκείνες τις περιόδους κατά τις οποίες ο ύπνος του μωρού φαίνεται ξαφνικά να αλλάζει: ενώ εμείς βλέπουμε ένα ακόμη νυχτερινό ξύπνημα, ο αναπτυσσόμενος εγκέφαλός του μπορεί να βρίσκεται ήδη στη διαδικασία κατάκτησης του επόμενου μικρού –ή μεγάλου– ορόσημου.
Πηγή:imommy.gr
