Ποιες τροφές μπορεί να προκαλέσουν πνιγμό σε βρέφη και νήπια; Δείτε τη λίστα με τις επικίνδυνες τροφές και πώς να τις προσφέρετε με ασφάλεια.
Ο πνιγμός από τροφή είναι ένα από τα συχνότερα επείγοντα περιστατικά σε μικρά παιδιά και συμβαίνει συνήθως μέσα στο σπίτι, παρουσία ενήλικα.
Το σημαντικό είναι ότι τις περισσότερες φορές δεν πρόκειται για «απροσεξία», αλλά για τροφές που θεωρούμε ακίνδυνες.
Τα παιδιά κάτω των 3 ετών έχουν ακόμη ανώριμο μηχανισμό μάσησης και κατάποσης. Δεν μασούν κυκλικά όπως οι ενήλικες, αλλά πιέζουν την τροφή με τη γλώσσα στον ουρανίσκο. Επιπλέον, γελούν, μιλούν ή κινούνται ενώ τρώνε, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο.
Γιατί τα μικρά παιδιά πνίγονται πιο εύκολα
Υπάρχουν τρεις βασικοί λόγοι: 1. οι αεραγωγοί είναι πολύ στενοί 2. τα πίσω δόντια (γομφίοι) που αλέθουν την τροφή δεν έχουν ακόμη εμφανιστεί 3. δεν μπορούν να ελέγξουν πλήρως την ποσότητα που βάζουν στο στόμα.
Για αυτό και μια μικρή μπουκιά που για έναν ενήλικα είναι αμελητέα, για ένα νήπιο μπορεί να φράξει πλήρως την αναπνοή.
Οι τροφές υψηλού κινδύνου πριν τα 3 χρόνια
Οι πιο επικίνδυνες τροφές είναι όσες έχουν συγκεκριμένο σχήμα, υφή ή σκληρότητα.
Ξηροί καρποί ολόκληροι
Φιστίκια και αμύγδαλα
Ποπ κορν
Ωμό καρότο σε ροδέλες
Σταφύλια ολόκληρα
Ντοματίνια ολόκληρα
Λουκάνικο σε φέτες (ροδέλες)
Σκληρά κομμάτια μήλου
Καραμέλες σκληρές ή μασώμενες
Τσίχλες
Κύβοι τυριού σκληρού τύπου
Κουλούρια πολύ σκληρά ή παξιμάδια.
Οι τροφές αυτές έχουν κοινό χαρακτηριστικό: μπορούν να σφραγίσουν πλήρως τον αεραγωγό.
Τροφές που θεωρούνται «υγιεινές» αλλά θέλουν προσοχή
Ορισμένες πολύ θρεπτικές τροφές χρειάζονται απλώς διαφορετικό τρόπο σερβιρίσματος: 1. μήλο (μόνο τριμμένο ή πολύ μαλακό) 2. καρότο (μόνο καλά βρασμένο) 3. σταφύλι (κομμένο κατά μήκος σε τέσσερα) 4. λουκάνικο (κομμένο κατά μήκος, όχι σε ροδέλες) 5. ξηροί καρποί (μόνο αλεσμένοι ή σε μορφή βουτύρου καρπών χωρίς κομμάτια).
Πότε αυξάνεται ο κίνδυνος
Οι περισσότεροι πνιγμοί δεν συμβαίνουν λόγω τροφής αλλά λόγω συνθηκών.
Υψηλού κινδύνου καταστάσεις: 1. το παιδί τρώει περπατώντας ή τρέχοντας 2. τρώει στο αυτοκίνητο 3. γελά ή κλαίει με τροφή στο στόμα 4. το ταΐζει άλλο παιδί 5. υπάρχει πίεση να φάει γρήγορα.
Το παιδί πρέπει να τρώει καθιστό και ήρεμο.
Πώς καταλαβαίνουμε τον πραγματικό πνιγμό
Αυτό είναι πολύ σημαντικό: ο πνιγμός δεν μοιάζει με αυτό που βλέπουμε στις ταινίες.
Αν το παιδί: βήχει, κάνει θόρυβο, κοκκινίζει και προσπαθεί να βγάλει την τροφή, τότε αναπνέει. Δεν παρεμβαίνουμε έντονα, το ενθαρρύνουμε να βήξει.
Πραγματικός πνιγμός είναι όταν: 1. δεν ακούγεται ήχος 2. δεν μπορεί να κλάψει 3. δυσκολεύεται να αναπνεύσει 4. αρχίζει να μελανιάζει.
Τότε απαιτείται άμεση αντίδραση.
Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς
Οι παιδίατροι τονίζουν ότι η πρόληψη είναι σημαντικότερη από οποιαδήποτε τεχνική πρώτων βοηθειών.
Βασικοί κανόνες: 1. το παιδί τρώει πάντα καθιστό 2. ποτέ φαγητό στο καρότσι εν κινήσει 3. όχι παιχνίδι ή οθόνες κατά τη διάρκεια φαγητού 4. ο ενήλικας παρακολουθεί χωρίς να απομακρύνεται 5. αποφεύγονται οι επικίνδυνες τροφές πριν την κατάλληλη ηλικία.
Τι πρέπει να θυμάστε
Τα περισσότερα περιστατικά πνιγμού συμβαίνουν με τροφές που υπάρχουν καθημερινά στο τραπέζι. Δεν χρειάζεται φόβος, χρειάζεται γνώση και σωστή προετοιμασία τροφών.
Ένα παιδί δεν πνίγεται επειδή τρώει μόνο του, αλλά επειδή η τροφή ή ο τρόπος κατανάλωσης δεν ταιριάζει ακόμη στις δυνατότητές του.
Πηγές
European Resuscitation Council – Choking prevention in children
American Academy of Pediatrics – Prevention of choking among children
NHS UK – Foods to avoid for babies and toddlers
European Child Safety Alliance – Child choking hazards guidance
