Οι στράτες βοηθούν το μωρό να περπατήσει ή είναι επικίνδυνες; Δείτε γιατί απαγορεύτηκαν στον Καναδά και ποιες είναι οι συστάσεις των παιδιάτρων στην Ευρώπη.
Για πολλές δεκαετίες θεωρούνταν σχεδόν απαραίτητες. Οι λεγόμενες «στράτες» ή baby walkers βρίσκονταν σχεδόν σε κάθε σπίτι με μωρό. Πολλοί γονείς πιστεύουν ακόμη ότι βοηθούν το παιδί να περπατήσει πιο γρήγορα και να απασχολείται με ασφάλεια.
Στην πραγματικότητα όμως συμβαίνει το αντίθετο.
Οι σύγχρονες παιδιατρικές οδηγίες είναι ξεκάθαρες: οι στράτες δεν βοηθούν την ανάπτυξη και συνδέονται με αυξημένα ατυχήματα. Μάλιστα ο Καναδάς έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο — τις έχει απαγορεύσει πλήρως.
Τι είναι το baby walker
Πρόκειται για συσκευή με ροδάκια όπου το μωρό κάθεται μέσα σε ένα υφασμάτινο κάθισμα και μετακινείται σπρώχνοντας με τα πόδια του.
Συνήθως χρησιμοποιείται μεταξύ 5 και 10 μηνών, όταν το μωρό δεν περπατά ακόμη αλλά προσπαθεί να σταθεί όρθιο.
Γιατί απαγορεύτηκε στον Καναδά
Ο Καναδάς το 2004 έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που απαγόρευσε την πώληση, εισαγωγή και μεταπώληση baby walkers. Η απόφαση βασίστηκε σε πολυετή καταγραφή τραυματισμών.
Οι κυριότεροι λόγοι ήταν: 1. αυξημένες πτώσεις από σκάλες 2. πρόσβαση σε επικίνδυνα σημεία του σπιτιού που το μωρό φυσιολογικά δεν θα έφτανε 3. εγκαύματα από φούρνους, καλοριφέρ και ζεστά υγρά 4. τραυματισμοί κεφαλής.
Σημαντικό: τα ατυχήματα συνέβαιναν ακόμη και με επίβλεψη, γιατί η ταχύτητα που αναπτύσσει ένα μωρό μέσα σε στράτα είναι μεγαλύτερη απ’ όσο προλαβαίνει να αντιδράσει ένας ενήλικας.
Βοηθά τελικά στο περπάτημα;
Όχι. Οι μελέτες δείχνουν ότι όχι μόνο δεν βοηθά, αλλά συχνά καθυστερεί την κινητική ανάπτυξη.
Το περπάτημα αναπτύσσεται μέσα από συγκεκριμένα στάδια: 1. μπρούμυτα παιχνίδι (tummy time) 2. στήριξη στα χέρια 3. μπουσούλημα 4. έλξη για να σηκωθεί όρθιο 5. ισορροπία.
Η στράτα παρακάμπτει αυτά τα στάδια. Το μωρό δεν μαθαίνει να ισορροπεί, να πέφτει με ασφάλεια ή να ελέγχει το βάρος του σώματος. Επιπλέον πατά στις μύτες και όχι σε ολόκληρο το πέλμα, κάτι που δεν βοηθά τη φυσιολογική βάδιση.
Τι λένε οι παιδίατροι στην Ευρώπη
Οι ευρωπαϊκές παιδιατρικές εταιρείες δεν έχουν επιβάλει καθολική απαγόρευση όπως ο Καναδάς, όμως οι συστάσεις είναι σαφείς: δεν προτείνεται η χρήση baby walker.
Οι λόγοι είναι δύο: 1. δεν υπάρχει κανένα αναπτυξιακό όφελος 2. υπάρχει αυξημένος κίνδυνος τραυματισμού.
Σε πολλές χώρες πλέον οι παιδίατροι συμβουλεύουν ρητά τους γονείς να μην το αγοράζουν.
Ο κίνδυνος που δεν περιμένουν οι γονείς
Το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο οι σκάλες. Είναι ότι το μωρό αποκτά κινητικότητα χωρίς να έχει αντίληψη κινδύνου.
Μπορεί να φτάσει:
τραπεζομάντηλα
καλώδια
καυτά ροφήματα
καθαριστικά
αιχμηρά αντικείμενα
Δηλαδή αντικείμενα που φυσιολογικά θα ήταν εκτός εμβέλειας.
Τι να χρησιμοποιήσετε αντί για στράτα
Οι παιδίατροι προτείνουν εναλλακτικές που βοηθούν πραγματικά την ανάπτυξη: 1. παιχνίδι στο πάτωμα σε ασφαλές στρωματάκι 2. tummy time καθημερινά 3. σταθερά έπιπλα για να τραβιέται να σηκωθεί 4. πάρκο δραστηριοτήτων χωρίς ροδάκια.
Το πάτωμα είναι το ασφαλέστερο και πιο αναπτυξιακά ωφέλιμο περιβάλλον για ένα μωρό.
Γιατί οι γονείς τις χρησιμοποιούν ακόμη
Οι στράτες προσφέρουν κάτι πολύ δελεαστικό: κρατούν το μωρό απασχολημένο. Πολλοί γονείς τις χρησιμοποιούν για να κάνουν δουλειές στο σπίτι.
Όμως η ψευδαίσθηση ασφάλειας είναι ο βασικός λόγος ατυχημάτων. Το μωρό φαίνεται προστατευμένο, αλλά στην πραγματικότητα κινείται πιο γρήγορα και φτάνει περισσότερους κινδύνους.
Τι πρέπει να θυμάστε
Η κινητική ανάπτυξη δεν χρειάζεται επιτάχυνση. Το μωρό θα περπατήσει όταν ωριμάσει νευρολογικά, όχι όταν εξασκηθεί μηχανικά.
Η στράτα δεν μαθαίνει στο παιδί να περπατά. Αντίθετα, του δίνει κινητικότητα χωρίς έλεγχο — και αυτό είναι που την κάνει επικίνδυνη.
Πηγές
Health Canada – Baby walker ban and injury reports
European Child Safety Alliance – Home safety recommendations
American Academy of Pediatrics – Infant walkers safety statement
Canadian Paediatric Society – Position statement on baby walkers
