Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σε παγκόσμιο επίπεδο μια ανησυχητική αύξηση της συχνότητας των αλλεργικών παθήσεων. Ανάμεσά τους, και οι τροφικές αλλεργίες οι οποίες έχουν αναδειχθεί σε σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας, επηρεάζοντας τόσο παιδιά όσο και ενήλικες.
Μάλιστα, η τροφική αλλεργία αποτελεί ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού σε συγκεκριμένες τροφές, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί με συμπτώματα που ποικίλλουν από ήπια έως και απειλητικά για τη ζωή.
Τροφική αλλεργία
Οι τροφικές αλλεργίες εμφανίζονται κυρίως στα πρώτα χρόνια της ζωής, αλλά μπορεί να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία. Παρά το ότι πολλοί γονείς, περίπου 1 στους 3, πιστεύουν ότι το παιδί τους έχει αλλεργία σε κάποια τροφή, στην πραγματικότητα μόνο 6-8% των παιδιών έχει επιβεβαιωμένη τροφική αλλεργία.
Τι πιστεύουν οι περισσότεροι γονείς για τις ανεπιθύμητες αντιδράσεις;
Σύμφωνα, μάλιστα, με τον Παιδοαλλεργιολόγος Δρ.Νικόλα Νικολάου και το paidiatros.com, πολλοί γονείς τείνουν να αποδίδουν κάθε ανεπιθύμητη αντίδραση από τρόφιμα σε αλλεργία, ενώ στην πραγματικότητα ως τροφική αλλεργία ορίζεται μόνο η αντίδραση υπερευαισθησίας που ενεργοποιείται από τον ανοσολογικό μηχανισμό του οργανισμού. Οι τροφικές αλλεργίες διακρίνονται κυρίως σε δύο τύπους: στον άμεσου τύπου ή τύπου IgE, όπου εμπλέκονται τα IgE αντισώματα, και στον επιβραδυνόμενου τύπου ή Non-IgE, όπου η αντίδραση εμφανίζεται με πιο αργό τρόπο.
Οι συχνότερες τροφικές αλλεργίες
Η δυσανεξία σε ορισμένες τροφές, όπως η λακτόζη, θεωρείται μορφή μη αλλεργικής υπερευαισθησίας. Στα παιδιά, οι πιο συχνές τροφικές αλλεργίες προκαλούνται από το γάλα αγελάδας και το αυγό, ενώ ακολουθούν το σιτάρι, η σόγια, οι ξηροί καρποί, τα ψάρια, τα θαλασσινά και κάποια φρούτα και λαχανικά.
Ευτυχώς, η πλειονότητα των παιδιών με αλλεργία στο γάλα ή στο αυγό (80-90%) ξεπερνά το πρόβλημα μέχρι την είσοδό τους στο δημοτικό σχολείο, σε αντίθεση με τις αλλεργίες σε ξηρούς καρπούς ή ψάρι, οι οποίες συνήθως διαρκούν για όλη τη ζωή.
Συμπτώματα της αλλεργικής αντίδρασης
Η αλλεργία τύπου IgE αποτελεί την πιο συχνή μορφή τροφικής αλλεργίας και τα συμπτώματά της εμφανίζονται συνήθως λίγα λεπτά έως 1-2 ώρες μετά την έκθεση στο υπεύθυνο αλλεργιογόνο. Μπορεί να επηρεάσει οποιοδήποτε σύστημα του οργανισμού, με κοινά σημάδια όπως:
- Κνιδωτικό εξάνθημα – κόκκινες κηλίδες με έντονη φαγούρα στο δέρμα,
- αγγειοοίδημα, δηλαδή πρήξιμο στα χείλη και το πρόσωπο, καθώς και
- γαστρεντερικές διαταραχές όπως πόνος στην κοιλιά, έμετοι και διάρροιες.
- Συχνά εμφανίζονται επίσης συμπτώματα από το αναπνευστικό, όπως βήχας και ρινική καταρροή.
Η σοβαρότητα της αντίδρασης εξαρτάται από τον τύπο και την ποσότητα του αλλεργιογόνου, καθώς και από τη γενική κατάσταση του οργανισμού. Σε ήπιες περιπτώσεις τα συμπτώματα μπορεί να είναι ενοχλητικά αλλά όχι επικίνδυνα, ενώ σε βαριές αντιδράσεις παρατηρούνται σοβαρά προβλήματα στην αναπνοή, όπως υλακώδης βήχας και δύσπνοια, αλλά και στο κυκλοφορικό σύστημα, με τάση λιποθυμίας ή ακόμη και απώλεια αισθήσεων.
Αν δεν αναγνωριστούν και αντιμετωπιστούν άμεσα, οι σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις μπορούν να απειλήσουν τη ζωή του παιδιού.
Θα έλεγε, λοιπόν, κανείς ότι τα τρόφιμα τείνουν να γίνουν φίλοι των παιδιών μας… αλλά και παγίδες. Κάθε γεύμα είναι μια ευκαιρία για χαρά, αλλά και μια στιγμή που αξίζει προσοχή. Η παρατήρηση, οι ερωτήσεις, η προστασία και εν τέλει η γνώση και η αγάπη, μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς να κάνουν τον κόσμο των γεύσεων ασφαλή για τα παιδιά – και γεμάτο χαμόγελα, όχι φόβο.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου με πληροφορίες του Παιδοαλλεργιολόγου Δρ.Νικόλα Νικολάου και του paidiatros.com
