Τα άτομα που αντιμετωπίζουν διακρίσεις παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα άγχους από εκείνους που λένε ότι δεν έχουν αντιμετωπίσει οποιασδήποτε είδους διάκρισης στη ζωή τους

Σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (APA), η διάκριση αφορά την άδικη και προκατειλημμένη αντιμετώπιση των ατόμων σύμφωνα με τα ειδικά χαρακτηριστικά τους όπως το γένος, η ηλικία, η εκπαίδευση, το εισόδημα ή ακόμα και το προσλαμβανόμενο σωματικό βάρος.

Ωστόσο, το εν λόγω φαινόμενο δεν είναι τόσο απλό όσο ο πιο πάνω ορισμός αντιθέτως η βαθύτερη κατανόηση του είναι επιβεβλημένη. Συγκεκριμένα, οι διακρίσεις αποτελούν ένα από τα κυριότερα θέμα που απασχολούν την Δημόσια Υγεία στην Αμερική εφόσον μετά από μελέτες αποδείχθηκε ότι τα άτομα που αντιμετωπίζουν διακρίσεις παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα άγχους από εκείνους που λένε ότι δεν έχουν αντιμετωπίσει οποιασδήποτε είδους διάκρισης στη ζωή τους. Συγκεκριμένα, το χρόνιο στρες μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά σωματικών και ψυχικών προβλημάτων όπως κατάθλιψη, παχυσαρκία, αυξημένη πίεση και καταχρήσεις.

Οι διακρίσεις ακόμη και όταν δεν εστιάζονται συγκεκριμένα σε εμάς αλλά στην ευρύτερη κοινωνική ομάδα που ανήκουμε (πχ χρόνιοι ασθενείς, ανάπηροι, ομοφυλόφιλοι κ.α) είναι επιζήμιες. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα άτομα αποφεύγουν καταστάσεις στις οποίες αναμένουν ότι θα τύχουν φτωχής αντιμετώπισης χάνοντας έτσι σημαντικές ευκαιρίες εκπαίδευσης, εργασίας ή κοινωνικής επαφής.

Παρ’ όλες τις προσπάθειες περιορισμού του φαινομένου δεν είμαστε σε θέση να διακρίνουμε μικρές ή μεγάλες διακρίσεις εφόσον οι συνέπειες και των δυο είναι πρόδηλες.

Αντιμετωπίζοντας τις διακρίσεις:

Είναι σημαντικό για την σωματική και ψυχική υγεία των ατόμων να βρίσκουν υγιείς τρόπους να αντιμετωπίζουν πιθανές διακρίσεις εναντίον τους.

Πιο κάτω προτείνονται μερικές:

Εστιάσου στις δυνατότητες σου

Η εστίαση της προσοχής του ατόμου στις βασικές αρχές, πεποιθήσεις και τις ατομικές του δυνατότητες μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο επιτυχίας και ίσως αυτό να εκμηδενίσει πιθανές αρνητικές ενέργειες προκατάληψης. Όταν το άτομο καταφέρει να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες αυξάνεται η ανθεκτικότητα του και θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει μελλοντικές προκλήσεις. Παράλληλα είναι σε θέση να αξιώσει τις ικανότητες του και μέσω της δημιουργικότητας του να επιτύχει αυτό που επιθυμεί.

Ενεργοποίηση Υποστηρικτικού Δικτύου

Ένας σημαντικός περιορισμός των διακρίσεων είναι το γεγονός ότι τα άτομα εσωτερικεύουν τις αρνητικές πεποιθήσεις των άλλων με αποτέλεσμα να τις θεωρούν πραγματικές και δεδομένες. Τα άτομα αυτά ίσως ξεκινούν να απαξιώνουν τον εαυτό τους και να πιστεύουν ότι δεν είναι αρκετά ικανοί ή ότι δεν έχουν δικαιώματα σε ατομικό, εργασιακό ή προσωπικό επίπεδο. Ωστόσο, οι φίλοι και η οικογένεια μας θα πρέπει να μας υπενθυμίζουν ότι αξίζουμε και να μας ενθαρρύνουν ώστε να επαναπροσδιορίσουμε αυτές τις λανθασμένες απόψεις που υιοθετήσαμε. Παράλληλα, με την συχνή επαφή με σημαντικά άτομα της ζωής μας μπορεί να μαθαίνουμε ή και να πειραματιζόμαστε με νέους τρόπους αντιμετώπισης πιθανών διακρίσεων εις βάρος μας.

Λάβε Δράση

Η πιθανή υποστήριξη μπορεί να επέλθει από άλλα κοινωνικά δίκτυα ή οργανισμούς που μάχονται για κάποιο θέμα που μας αφορά (Σύνδεσμοι για χρόνιους ασθενείς, οργανισμοί κατά της βίας κ.α). Είναι βοηθητικό να αντιλαμβάνεται κάποιος ότι υπάρχουν άτομα που βιώνουν παρόμοιες εμπειρίες με εκείνους και η επαφή με αυτούς ίσως να είναι βοηθητική για τον εμπλουτισμό των τεχνικών δράσης που θα χρησιμοποιηθούν.

Βοήθησε τον εαυτό σου να σκεφτεί καθαρά

Οι συμπεριφορές προκατάληψης και διάκρισης εγείρουν συναισθήματα θυμού, ντροπής ή και λύπης. Τέτοιες εμπειρίες μπορούν να δημιουργήσουν ψυχοσωματικής φύσεως συμπτώματα όπως αυξημένη αρτηριακή πίεση, αυξημένο καρδιακός παλμό κ.α. Το άτομο τότε είναι σημαντικό να έρθεις σε επαφή με το σώμα του πριν αντιδράσει. Η εκμάθηση κάποιων τεχνικών χαλάρωσης μπορούν να μειώσουν τον καρδιακό παλμό και κατ’ επέκταση το στρες. Ως εκ τούτου το άτομο θα είναι σε θέση να σκεφτεί πιο καθαρό και να επαναξιολογήσει την κατάσταση.

Προσκόλληση προηγούμενα συμβάντα:

Είναι δύσκολο για τους ανθρώπους να ξεπεράσουν ένα τραυματικό γεγονός όπως μια δυνατή εμπειρία διάκρισης. Αυτό, έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχει η τάση να παραμένουν προσκολλημένοι σε προηγούμενα επεισόδια ρατσιστικής συμπεριφοράς προς το πρόσωπο τους εξαιτίας του γεγονότος ότι δεν ήταν σίγουροι πώς θα έπρεπε να αντιδράσουν. Συνεπώς, τα άτομα τείνουν να μην εκφράζονται και να ανατροφοδοτούν συνέχεια το γεγονός για το τί έπρεπε να γίνει. Αυτό, επιβαρύνει την κατάσταση και το τραυματικό γεγονός επιτείνει την αρνητικότητα αλλά και τα ποσοστά άγχους του ατόμου. Προτείνεται λοιπόν σε πιο ήρεμες στιγμές το άτομο να επικεντρώνεται στο τί στρατηγικές θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να αντιμετωπίσει μια κατάσταση και πιθανώς τί διαφορετικό αποτέλεσμα θα είχε η χρήση τους.

Υποστήριξη από Επαγγελματία Υγείας:

Τέλος λόγω της πολυπλοκότητας της διαχείρισης του πιο πάνω θέματος είναι σημαντικό το άτομο να ζητά υποστήριξη από κάποιον Επαγγελματία Υγείας. Γενικότερα οι Ψυχολόγοι είναι καταρτισμένοι έτσι ώστε να υποστηρίξουν το άτομο στο να βρει τρόπους αντιμετώπισης τέτοιων φαινομένων βασισμένοι στις προσωπικές τους ανάγκες. 

By: Μαρία Ευριπίδου, Ψυχολόγος MSc - Συστημική-Οικογενειακή - Ψυχοθεραπεύτρια/ Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. / 99849699